دوشنبه ۲۵ شهريور ۱۳۹۸ - September 16 2019
کد خبر: ۱۳۶۶۸
تاریخ انتشار: ۰۹ اسفند ۱۳۹۴ - ۱۱:۲۴
در چند سال گذشته در ایران اسلامی تلاش های فراوانی برای بهره گیری از دانش هسته ای برای مصارف پزشکی و به ویژه درمان سرطان شده است.
تلاش ها در خصوص استفاده از دانش هسته ای برای مصارف پزشکی چند مرحله داشت. رادیو دارو ها از سال 76 به طور گسترده در کشور تولید شد و امروز ایران در منطقه به یکی از کشورهای دارای بیشترین تجربه در زمینه رادیو داروها تبدیل شده است. همچنین هم اکنون 100 مرکز پزشکی هسته ای در کشور وجود دارد که محل استقرار آنها در کلینیک های خصوصی و بیمارستان هاست. در این مراکز برای تشخیص بیماری ها از تصویربرداری هسته ای استفاده می شود. لازم به ذکر است که با اتکا به دانش بومی محققان هسته ای پرتوان کشورمان در حال حاضر بیش از 50 درصد رادیو داروهای موجود توسط محققان ایرانی در کشور تولید می شود.

به گزارش پایگاه امیدهسته ای، معمولاً سرطان دومين عامل شايع مرگ و مير در كشورهاي توسعه يافته و سومين عامل مرگ در كشورهاي در حال توسعه است. با توجه به آمارهای موجود سازمان بهداشت جهانی، سرطان در کشورهای در حال توسعه هرسال رو به افزایش و بیشتر از ایدز، سل و مالاریا مردم را می‌کشد. درمان سرطان شامل یک یا ترکیبی از روش‌های جراحی، پرتودرمانی، شیمی‌درمانی و ایمنوتراپی است. پرتودرماني به عنوان يكي از مهمترين روش‌هاي معالجه بسياري از سرطان‌ها مورد استفاده قرار مي‌گيرد. در اين روش از اثرات متقابل پرتوهاي يون ساز با مواد و همچنين اثرات بيولوژيك آن‌ها براي كنترل و درمان بافت‌هاي سرطاني استفاده مي شود. شدت و انرژي پرتوهاي مورد استفاده در راديوتراپي بايد به حدي باشد كه با استفاده از آن‌ها بتوان اثرات بيولوژيكي كاملاً مخرب به سلول‌هاي سرطاني وارد نمود. راديوتراپي به طور كلي به دو طريق درمان کوتاه برد (براکی تراپی) و درمان از راه دور (تله تراپی) انجام مي‌گيرد.

در کشور برخی از بیمارستان ها دارای شتاب دهنده الکترون برای تراپی هستند اما بیمارستان هسته ای باید دارای شتاب دهنده سیکلوترونی برای پروتون تراپی (PET:Posissiom Emission Trapy)و شتاب دهنده الکترونی باشد تا در این بیمارستان مراحل درمان به طور کامل انجام شود.
در حال حاضر شتاب دهنده های سیکلوترون کوچک برای پروتون تراپی (PET) دربرخی از بیمارستان های کشور وجود دارد. به طور مثال در بیمارستان مسیح دانشوری چنین شتاب دهنده ای نصب شده است و دیگر بیمارستان ها در نوبت خرید آن قرار دارند. لازم به ذکر است که بیمارستان های کشور هم اکنون به 70 دستگاه پروتون تراپی (PET) نیاز دارند.

برکی‌تراپی روشی است که در آن از یک منبع پرتوهای یونیزان ( چشمه رادیو اکتیو یا منبع پرتو ایکس) بـرای درمان حجم تومورال از فاصله نزدیک استفاده می‌گـردد.در این حالت دز به صورت پیوسته به بافت می‌رسد. اين روش فقط مي‌تواند در مواردي به كار رود كه حجم بافت مورد درمان كوچك و مكان آن دقيقاً مشخص شده باشد. دستگاه‌های استاندارد در تله‌تراپی مدرن عبارتند از: دستگاه کبالت-60، شتابدهنده های الکترونی و یونی. كبالت 60 مناسب ترين عنصر راديواكتيو براي درمان خارجي است. از ابتدای دهه هفتاد با حرکت به سمت استفاده از شتاب‌دهنده‌هاي خطي و مزيت‌هاي آن‌ها از جمله اضافه شدن درمان با باريكة الكتروني و طراحی درمان دقیق‌تر، ساخت و تحقيقات دستگاه کبالت کمتر شده است. امروزه توليد سيستم هاي كبالت 60 در دنيا به چند شرکت منحصر مي‌شود. اين دستگاه ها از نظر كاربري و عدم پيچيدگي و سادگي در استفاده همچنان براي كشورهاي در حال توسعه كاربرد دارد.

شتابدهنده‌های خطي الكترون،ميكروترون‌ها و بتاترون‌ها دستگاه‌هايي هستند كه مي‌توانند باريكه‌هاي الكتروني در گستره 5−30MeV توليد كنند. از اين شتابدهنده‌ها مي‌توان هم در مد الكترون و هم در مد ايكس برای درمان استفاده كرد که البته مزایای شتابدهنده‌های خطی نسبت به میکروترون‌ها و بتاترون‌ها استفاده از آن‌ها را بیشتر کرده است. امروزه در تله‌تراپی، برای درمان تومورهای قرار گرفته در نقاط حساس بدن که لازم است بافت‌های اطراف آن‌ها دز بسیار کمی را دریافت کنند، استفاده از روش‌هایی نظیر پروتون‌تراپی و هادرون‌تراپی پیشنهاد می‌شود. سیکلوترون و سینکروترون رایج‌ترین شتابدهنده‌هایی هستند که برای این منظور استفاده می‌شوند. سیکلوترون‌ها معمولاً فقط برای پروتون مورد استفاده قرار می‌گیرند و شعاع باریکه آن‌ها در حدود چند سانتی‌متر است.
اين روش بسيار موفقيت‌آميز بوده است، با این وجود دستگاه‌های هادرون‌تراپی بسيار حجيم، بزرگ و گران‌قیمت است و تاكنون کشورهای اندکی نظیر روسيه، آمريكا، ژاپن و اروپا به اين تكنيك مجهز هستند. هزینه بسیار پایین تولید پرتوهای ایکس و الکترون با انرژی‌های مناسب نسبت به هادرون‌تراپی و نیز رفع نیاز انبوهی از بیماران باعث شده که شتابدهنده‌های خطی موفق‌ترین سیستم در پرتودرمانی تومورهای سرطانی معرفی شوند.

لازم به ذکر است که در این زمینه کشور دارای وابستگی هایی است که به همت محققان زمینه مناسب ایجاد شده تا بتوانیم با ساخت این دستگاه و نصب آن در شهرهای استانهای کشور بیماران مبتلا به سرطان از مزایای آن برخوردار شوند.

نام:
ایمیل:
* نظر: