شنبه ۱۶ آذر ۱۳۹۸ - December 07 2019
کد خبر: ۱۴۰۴۲
تاریخ انتشار: ۲۶ اسفند ۱۳۹۴ - ۱۱:۱۳
*سعید علیخانی: جلسه شورای امنیت سازمان ملل متحد که برای بحث درباره آزمایش موشکی ایران برگزار شده بود، بدون نتیجه پایان یافت.
اگرچه، «ویتالی چورکین» نماینده روسیه درسازمان ملل، دراین جلسه مخالفت «کرملین» را با تحریم ایران اعلام کرد و «موگرینی» مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز خبر داد که هیچ‌یک از وزیران امور خارجه کشورهای عضو این اتحادیه خواستار تحریم ایران برای برنامه موشکی‌اش نشده‌اند اما چه علتی طرفداران تحریم ایرا ن را ناکام گذاشت؟

 همانگونه که حمید بعیدی‌‌نژاد نیز پیشترطی یادداشتی یادآوری کرده بود: «روند تصمیم‌گیری در شورای امنیت از 4 طریق صورت می‌گیرد: ١- قطعنامه، ٢- بیانیه رئیس شورای امنیت، ٣- بیانیه مطبوعاتی شورای امنیت و ٤- یادداشت رئیس شورا که نوعی گزارش دهی به شورای امنیت از سوی رئیس می‌باشد. بجز قطعنامه و یادداشت که اصلاً در مورد بحث موشکی ایران موضوعیت ندارند، انتخاب‌های دوم و سوم هم به هیچوجه توسط شورای امنیت در خصوص بررسی بحث آزمایش موشکی ایران نافذ نیست، چرا که قطعنامه 2231شورای امنیت که مبنای حقوقی بررسی موضوع در شورای امنیت است فقط به ایران توصیه نموده است که از توسعه موشک‌هایی که توانایی حمل کلاهک‌های سلاح هسته‌ای را دارند خودداری کند.»

«توصیه» مورد اشاره بعیدی‌نژاد در نقل قول پیش گفته، درواقع ناظر به عبارت «فرا می‌خواند در قطعنامه 2231» است که در نتیجه تلاش هوشمندانه تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای از عبارت: «تصمیم می‌گیرد» قطعنامه 1929به چنین عبارت حقوقی غیر الزام‌آوری تبدیل شد.

 نکته قابل توجه دیگری که در این تغییر وجود دارد و کمتر بدان پرداخته شده این است که قطعنامه 1929ناظر به: «موشک‌هایی بود که قادر به حمل سلاح هسته ای» بودند اما در قطعنامه 2231این عبارت نیز به: «موشک‌های طراحی شده برای...» تبدیل شد. به عبارت دیگر بر اساس قطعنامه جدید که حاصل تلاش تیم مذاکره‌کننده در شرایط سخت دوران مذاکرات بود، حتی اگر موشکی توانایی حمل کلاهک را داشته باشد اما در کلاس موشک‌هایی که برای این منظور طراحی شده‌اند، نباشد بازهم مشمول تحریم نیست چه برسد به اینکه بدانیم در این صورت هم قطعنامه جدید صرفاً درخواستی غیر الزام آور است. بجز این نباید از یاد برد که عبارت: «همه اقدام‌های لازم» در قطعنامه 1929 -که معطوف به همه گزینه‌های روی میز به عنوان مجازات تخطی ایران از مفاد قطعنامه بود- در قطعنامه 2231بالمآل حذف شد و از همه مهم‌تر اینکه موضوعیت محوری : «موشک‌های بالستیک» با جابه‌جایی از متن اصلی به ضمیمه B قطعنامه عملاً به حاشیه رفت.

این همه نکته بینی و ظرافت که کارشناسان متعهد کشورمان به‌دور از هیاهو و باوجود برخی نامهربانی‌ها در نظر گرفتند و موفق به گنجاندن آن در متون مهم حقوقی شدند، این روزها و در جریان آزمایش‌های دفاعی موشکی سپاه، کارآمدی خود را نشان داد بااین همه اما از زمان تصویب قطعنامه‌ها و لغو تحریم‌ها، برخی بی‌انصافانه همه این جزئیات و دستاوردها را نادیده گرفتند و چنین القا کردند که قطعنامه 2231، تداوم محدودیت‌های پیشین است و انگشت اتهام را به سمت دولت گرفتند. برای نمونه عباس عراقچی در مصاحبه با خبر نیمروز شبکه اول سیما گفته بود «شورای امنیت موضوع محدودیت در فعالیت‌های موشکی را نه تحت ماده 41 و نه فصل هفت بیان نمی‌کند و فقط به عنوان یک خواسته آن را مطرح می‌کند.

 این قطعنامه با همه مواردی که در آن است و محدودیت‌هایش مرزبندی مشخصی با توافق دارد اگر درباره مواردی در قطعنامه باشد که در توافق نباشد نقض آنها توسط ایران نقض توافق به حساب نمی‌آید.»این سخن عباس عراقچی اما بارها و بارها از سوی برخی سایت‌ها مورد تردید قرار گرفت چنانکه یکی از این سایت‌ها چند روز پیش از برگزاری جلسه نافرجام اخیر شورای امنیت نوشت: «در خصوص بند 7 اجرایی از قطعنامه 2231، هر چند مذاکره‌کنندگان ایرانی خشنود هستند که با وجود آنکه کل بیانیه ذیل ماده 41 از فصل هفتم منشور سازمان ملل آمده و نقض آن مساوی با تهدید صلح و امنیت جهانی است، توانسته‌اند موضوع موشک‌های بالستیک را در این بند با لفظ called upon (فراخوانده می‌شوند) استثنا کنند، اما به نظر می‌رسد با این دوگانگی دست امریکا و متحدانش برای تفسیر به رأی بازگذاشته شده است.

نباید فراموش کرد ایران توافق را با 5 عضو دائم شورای امنیت یا بهتر بگوییم از ما بهتران جهان امضا کرده، کسانی که همواره در لابی‌گری در مجامع خود ساخته بین‌المللی دست برتر را داشته‌اند و با لابی قدرت و ثروت توانسته‌اند آرای ظالمانه‌ای علیه همه کشورهای مختلف جهان صادر کنند. و اکنون نیز به وسیله قطعنامه شورای امنیت ملزم به اجرای چیزی شده که به طور قطع عدم اجرای آن در شرایطی که یک طرف دعوا و قاضی آن واحد هستند برای ایران ارزان تمام نخواهد شد.»

استفاده از عبارت: «از ما بهتران» در مورد قدرت‌های جهانی بویژه امریکا و تردید در منقح‌ترین بیانات و مستدل‌ترین سخنانی که اعضای برجسته تیم مذاکرات هسته‌ای کشورمان مطرح کرده‌اند، در حالی مورد استفاده قرار می‌گیرد که این جریان همچنان عبارت «کدخدا» را بدون اشاره به مقدمه و مؤخره آن، دستاویز حملات خود علیه دولت و رویکرد تنش زدایانه آن می‌کنند بدون در نظر گرفتن این واقعیت که ناکامی موافقان تحریم در جلسه اخیر شورای امنیت تأکید دوباره‌ای بر توان کارشناسان داخلی و کارآمدی رویکرد تعاملی دستگاه سیاست خارجی است.

بنابراین می‌توان ادعا کرد که بی‌نتیجه ماندن جلسه شورای امنیت، بار دیگر ثابت می‌کند بدبینی و قدرناشناسی نسبت به کارگزاران سیاست خارجی کشورمان و تأکید اشتباه بر اینکه «قطعنامه‌های جدید مانع انجام آزمایش موشکی ایران است» تا چه حد با غرور ملی و منافع ملی کشورمان زاویه دارد آن هم در شرایطی که کشورهایی، آزمایش‌های موشکی اخیر ایران را ناقض قطعنامه 2231 نمی‌دانند و جلسه شورای امنیت نیز بواسطه نبود مبانی حقوقی به جایی نمی‌رسد.

تحلیلگر مسائل بین‌المللی
نام:
ایمیل:
* نظر: