پنجشنبه ۰۵ مرداد ۱۳۹۶ - July 27 2017
بررسی تاریخچه صنعت هسته ای در ایران (2)
کد خبر: ۱۵۱۹۱
تاریخ انتشار: ۲۹ ارديبهشت ۱۳۹۵ - ۱۰:۰۳
پس از آمریکا که طی دو دهه در عمل بر سیاست های هسته ای ایران تسلط تام و کامل داشت، حجم همکاری ایران با فرانسه و آلمان باعث شد که دورۀ دوم فعالیت های هسته ای ایران پیش از انقلاب اسلامی با نام این دو کشور عجین شود.
حسن محمدی: طی دهۀ 1350 / 1970 وضعیت ایران به لحاظ علوم هسته ای و کاربردهای آن به نحو قابل توجهی دچار تحول گردید. در سال 1353 / 1974 سازمان انرژی اتمی ایران  (AEOI) تأسیس شد و مرکز اتمی دانشگاه تهران تحت نظارت این سازمان قرار گرفت، بر این اساس در قسمت دوم گزارش امید هسته ای از تاریخچه فعالیت های هسته ای در ایران دورۀ متحول صنعت هسته ای در ایران (1357-1353) مورد بررسی قرار می گیرد:

همانطور که اشاره شد در سال 1353، سازمان انرژي هسته اي در ايران تاسيس و این سازمان با گسترش سریع، عهده دار تعهدات ساخت چهار نیروگاه در بوشهر و دارخوین، ایجاد تأسیسات آب شیرین کن در بوشهر، تأمین سوخت و پشتیبانی تکنولوژیکی از نیروگاه ها و قرارداد ساخت چهار نیروگاه دیگر در اصفهان و استان مرکزی شد، این مرکز از آن پس مرکز تحقیقات هسته ای (NRC) نام گرفت.

پنج سال پیش از وقوع انقلاب اسلامی، قرارداد احداث دو رآکتور آب سبک 1300 مگاواتی، برای نصب در بوشهر را با شرکت آلمانی زیمنس به امضاء رساند و در این زمینه بیش از دو هزار متخصص آلمانی و کارشناس ایرانی اجرای این طرح را که در زمان خود یکی از بزرگترین و کم نظیرترین پروژه های نیروگاه اتمی محسوب می شد را آغاز کردند و پیش بینی می شد این پروژه عظیم تا پایان سال 1980 تکمیل شود که وقوع انقلاب ایران و آغاز جنگ تحمیلی ادامه آن را متوقف ساخت.

هدف از تأسیس سازمان انرژي اتمی در ايران منظم ساختن برنامه هسته ای کشور بود و مسئول آن مستقیماٌ توسط محمدرضا پهلوی تعیین می شد. بر اساس ماده 3 قانون سازمان انرژی اتمی ایران مصوب 16 تیرماه سال 1353 وظایف سازمان به شرح ذیل تعریف و تصویب گردید: 

الف) توسعه و گسترش علوم و فنون اتمی در کشور و ایجاد زیربنای علمی و فنی لازم برای استفاده از علوم و فنون اتمی در برنامه های توسعه و تحول کشور. 
ب) انجام مطالعات و تحقیقات لازم در زمینه های مربوط به علوم و فنون اتمی.
ج) اهتمام در کاربرد علوم و فنون اتمی در صنایع، کشاورزی و خدمات.
د) ایجاد خدمات فنی مورد نیاز کشور در زمینه علوم و فنون اتمی. 
هـ) انجام بررسی ها و عملیات اکتشافی برای تعیین منابع مواد اولیه صنایع اتمی از قبیل سوخت اتمی و مواد رادیو اکتیو و بهره برداری از این منابع از طریق استخراج و استفاده از مواد مزبور در صنایع، نیروگاه ها، کارخانه ها و تأسیسات مختلف اتمی کشور. 
و) ایجاد نیروگاه های اتمی و بهره برداری از آنها برای کمک به تأمین نیروی برق مورد نیاز کشور. 
ز) ایجاد تأسیسات شیرین کردن آب شور و بهره برداری از آنها برای کمک به تأمین آب مورد نیاز کشور. 
ح) تولید و توزیع رادیوایزوتوپها و سایر مواد و تجهیزات مورد نیاز برای کاربرد علوم و فنون اتمی کشور. 
ط) ایجاد هماهنگی و نظارت بر امور مربوط به علوم و فنون اتمی در کشور که به وسیله سایر مؤسسات اعم از دولتی و یا وابسته به دولت و یا غیردولتی انجام می شود و تنظیم مقررات، ضوابط و آئین نامه های مربوط و پیشنهاد آن به مراجع ذیصلاح قانونی برای تصویب. 
ی) ایجاد ارتباط با مراجع بین المللی و یا کشورهای خارج در زمینه علوم و فنون و صنایع اتمی، نمایندگی دولت ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی به عهده سازمان خواهد بود. 
ک) انجام تحقیقات مربوط به استفاده از منابع انرژی موجود در طبیعت که مورد بهره برداری قرار نگرفته اند و اهتمام در استفاده از تجربیات سایر کشورها در این زمینه از طریق ایجاد ارتباط لازم. 

اولین رئیس سازمان انرژی اتمی ایران فیزیکدانی به نام دکتر علی اکبر اعتماد بود. بودجه این سازمان جدیدالتأسیس در آن زمان حدود 31 میلیون دلار در نظر گرفته شد. متعاقب تشکیل سازمان انرژی اتمی ایران، وزیر خارجه آمریکا اعلام نمود که آمریکا آماده است تا با گروهی از متخصصان به تهران سفر نموده و در جستجوی بهترین راه های همکاری با ایران در زمینۀ انرژی هسته ای باشد. 

با نگاهی به فعالیت های هسته ای در طی سال های 1357-1353 مشخص می شود که ایران ارتباط خود را با کشورهای خارجی در زمینه علوم و تکنولوژی هسته ای توسعه داده است. در این راستا سه کشور فرانسه، آلمان و در حد بسیار پایین تری انگلستان در صدر کشورهای طرف قرارداد با ایران بودند.

 پس از آمریکا که طی دو دهه ( دوره شکل گیری) در عمل بر سیاست های هسته ای ایران تسلط تام و کامل داشت، حجم همکاری ایران با فرانسه و آلمان باعث شد که دورۀ دوم فعالیت های هسته ای ایران پیش از انقلاب اسلامی با نام این دو کشور عجین شود. 

نام:
ایمیل:
* نظر:
فرهنگ وهنر
فرهنگ وهنر