دوشنبه ۰۴ بهمن ۱۳۹۵ - January 23 2017
بررسی تاریخچه صنعت هسته ای در ایران (4)
کد خبر: ۱۵۶۱۵
تاریخ انتشار: ۱۶ خرداد ۱۳۹۵ - ۱۰:۱۹
ایران قبول کرد که پادمان ویژه ای را فراتر از قوانین آژانس قبول کند. آمریکا نیز در پی قبول ایران اعلام کرد که با اعطای حق بازفرآوری به ایران موافقت می کند. در این رابطه می توان به دو سند از شورای امنیت ملی امریکا در تاریخ 12 آوریل 1975 به امضاء هنری کیسینجر و سند دیگری در تاریخ 20 آوریل 1970 از برنت اسکوکرافت اشاره نمود.
حسن محمدی: در بخش چهارم از پیشینه تاریخچه هسته ای ایران، به این موضوع خواهم پرداخت که فارغ از همکاری گستردۀ ایران با کشورهای فرانسه و آلمان در دورۀ تحول، ایران و آمریکا نیز مذاکراتی برای نیل به یک موافقتنامۀ جامع انجام دادند. در نتیجه این مذاکرات آمریکا موافقت کرد که رآکتورهای هسته ای به ایران را در حدی که شاه می خواهد، اعطا نماید. البته این موضوع منوط به رأی کمیسیون انرژی اتمی آمریکا بود که پیش نویس همکاری هسته ای با ایران را تصویب نماید. 

ایران و آمریکا نسبت به ایجاد یک کمیسیون مشترک با نیّت تقویت همکاری در همۀ زمینه ها از جمله همکاری در زمینه علوم هسته ای به خصوص تولید انرژی هسته ای توافق کردند.در همین زمان قراردادی مقدماتی امضاء شد که بر مبنای آن مقرر شد دولت آمریکا سوخت غنی شده برای رآکتورهای هسته ای قدرت را که بنا بود از سوی ایالات متحده آمریکا برای ایران ساخته شود فراهم نماید. همچنین ایران موافقت نمود که بر مبنای امضای پیمان بین المللی عدم گسترش سلاح های هسته ای NPT و تعهدات مندرج در آن به سمت ساخت و یا توسعه سلاح های هسته ای نرود. 

همچنین براساس توافق به عمل آمده پیشنهاد شد که همکاری های هسته ای بین ایران و آمریکا به عنوان بخشی از برنامۀ کمیسیون مشترک ایران و امریکا باشد و انرژی هسته ای تحت سرپرستی اداره تحقیقات و توسعه انرژی آمریکا قرار گیرد. 

یک سال بعد یعنی در سال 1975، هوشنگ انصاری وزیر امور اقتصادی و دارایی ایران همراه با وزیر امور خارجه آمریکا یک قرارداد گستردۀ اقتصادی که شامل فروش 8 رآکتور به ارزش 4/6 میلیارد دلار به ایران بود را امضاء نمودند.

کمیسیون انرژی اتمی آمریکا موافقت نمود که یک رآکتور آب سبک به ظرفیت 1200 مگاوات همراه سوخت آن به ایران فروخته شود و همچنین یک قرارداد اولیه برای تأمین سوخت مربوط به رآکتورهای دیگر ایران نیز امضاء شد. هنری کیسینجر، وزیر خارجۀ آمریکا طی ملاقات با اعضای کمیسیون مشترک ایران و آمریکا اعلام کرد که ایران علاقمند است حداقل چهار رآکتور برق همراه با کارخانجات آب شیرین کن توسط آمریکا در ایران ساخته شود. 

در ضمن مقامات ایران سعی می کردند رضایت آمریکا را در مورد ساخت مؤسسات بازفرآوری در ایران به دست آورند. متعاقب آن ایران اعلام کرد که حاضر است به میزان 75/2 میلیارد دلار در یک کارخانه خصوصی غنی سازی در آمریکا سرمایه گذاری نماید. 

پس از انتخاب جیمی کارتر به ریاست جمهوری آمریکا، مذاکرات وی با شاه ایران باعث شد تا مسائل باقی مانده جهت رسیدن به یک موافقتنامۀ جدید برای همکاری های هسته ای حل شود. در این خصوص ایران قبول کرد که پادمان ویژه ای را فراتر از قوانین آژانس قبول کند. آمریکا نیز در پی قبول ایران اعلام کرد که با اعطای حق بازفرآوری به ایران موافقت می کند. در این رابطه می توان به دو سند از شورای امنیت ملی امریکا در تاریخ 12 آوریل 1975 به امضاء هنری کیسینجر و سند دیگری در تاریخ 20 آوریل 1970 از برنت اسکوکرافت اشاره نمود. 

متعاقب امضاء قراردادهای مذکور و تأسیس سازمان انرژی اتمی، فعالیت های هسته ای ایران با تحولی چشمگیر مواجه شد. تعداد نیروهای شاغل در سازمان به شدت افزایش یافت به نحوی که در سال 1357 به بیش از 4000 نفر رسید. علاوه بر این صدها کارشناس جهت فراگیری علوم و آموزش های لازم به عنوان بورسیه به خارج از کشور اعزام شدند. در این زمینه ها عمدتاٌ کشورهای امریکا، انگلستان، آلمان غربی و فرانسه محل آموزش کارشناسان ایرانی بودند. در این دوره میلیاردها ریال در زمینه تکنولوژی هسته ای سرمایه گذاری و مبالغ هنگفتی نیز به شرکت های غنی سازی اورانیوم در خارج از کشور پرداخت شد. 

افزایش فعالیت ها باعث شد حتی شاه اعلام کرد که ایران بدون شک زودتر از آنکه کسی فکرش را هم کند سلاح هسته ای خواهد داشت. این موضوع توسط سفیر ایران در فرانسه تکذیب و شاه هم حرف خود را تصحیح کرد که نه تنها ایران بلکه دیگر کشورهای منطقه نیز باید از به دست آوردن زرادخانه هسته ای خودداری نمایند. چند ماه بعد شاه اعلام کرد که ما قصدی برای کسب سلاح هسته ای نداریم اما اگر کشورهای کوچک بخواهند سلاح هسته ای بسازند ما در سیاست خود تجدیدنظر می نماییم. 
نام:
ایمیل:
* نظر:
فرهنگ وهنر
فرهنگ وهنر