شنبه ۲۷ مهر ۱۳۹۸ - October 19 2019
برنامۀ هسته‌ای در دیگر کشورها
کد خبر: ۲۶۳۰
تاریخ انتشار: ۱۵ مرداد ۱۳۹۳ - ۱۲:۱۸
در سال 2011، تولید ناخالص در این کشور 532 میلیون کیلووات ساعت بود، که شامل 428 تراوات ساعت انرژی از آب، 25 تراوات ساعت از گاز، 32 تراوات ساعت از ضایعات، 15.7 تراوات ساعت از انرژی هسته‌ای، 12.5 تراوات ساعت از زغال سنگ، 14.8 تراوات ساعت از نفت و 3.26 تراوات ساعت از باد و انرژی خورشیدی می‌شد.

بی‌شک برنامۀ هسته‌ای کشورمان در دهه اخیر یکی از مهم‌ترین مسائل هم در داخل، هم در منطقه‌ و چه بسا در جهان بوده است و در این سال‌ها دست‌آویزی برای اعمال تحریم‌های بی‌سابقه علیه کشورمان شده است و افزون بر این با تبلیغات گستردۀ جبهۀ آمریکایی ـ غربی، به عنوان تهدیدی جهانی و خطری برای امنیت و صلح جهان نمایانده شده است. اما هستند کشورهایی که درست در همین سال‌ها بی هیچ سر و صدایی برنامۀ هسته‌ای صلح‌آمیز خود را آغاز کرده و با سرعت به پیش برده‌اند؛ بی‌آن‌که هیچ حساسیتی برانگیزند، بی‌آن‌که هم‌چون خطری برای صلح و امنیت جهانی قلمداد شوند و بی‌آن‌که آماج تحریم‌ها و دشمنی‌ها واقع شوند.

امید هسته‌ای ایرانیان می‌کوشد تا در یک سلسله مقالات پیوسته، برنامۀ اتمی سایر کشورها را بررسی کرده و ابعاد مختلف آن‌ها را بسنجد، بدین ترتیب هم می‌توانیم از رویکرد کشورهایی که برنامۀ هسته‌ای آن‌ها حساسیت‌برانگیز نبوده است آگاه گردیم و هم می‌توانیم نشان دهیم که امروزه بسیاری از کشورها در حال تلاش برای دستیابی به فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای هستند و این امر مختص به کشورمان نیست؛ افزون بر این سیاست‌های یک بام و دو هوای غرب و رویکرد خصمانۀ آن نسبت به برنامۀ هسته‌ای کشورمان نیز آشکار و ثابت خواهد شد که حساسیت غرب نسبت به برنامۀ هسته‌ای ایران ریشه‌ در اموری ورای برنامۀ هسته‌ای دارد و چه‌بسا که اصلی‌ترین ریشه‌های این حساسیت را باید در اموری صرفا سیاسی جُست.

برنامۀ هسته‌ای برزیل

هم اکنون برزیل دارای دو رآکتور هسته‌ای است که به تنهایی تولید 3 درصد از برق را بر عهده دارند که در انگرا (Angra) واقع شده اند اما نکته مهم اینجاست که برزیل تا سال 2020 در صدد راه اندازی 4 رآکتور هستهایست.

تاریخچه دستیابی

اکتشاف اورانیوم، تولید و صادرات آن در برزیل تماما به وسیله دولت صورت می‌گیرد، البته دولت اخیرا تمایلاتی برای واگذاری آن به بخش خصوصی از خود نشان داده است. در برزیل، تحقیقات نظری در زمینه انرژی هسته‌ای در دانشگاه سائو پائولو (USP) در اواخر 1930 آغاز شد. در دهه‌های بعد برزیل تبدیل به یک تامین کننده منابع معدنی (مونازیت، توریم، اورانیوم) برای آزمایش‌های هسته‌ای برخی پروژه‌ها از جمله پروژه منهتن در ایالات متحده شد.

در سال 1947، آلوارو آلبرتو، یک مقام نیروی دریایی و یکی از حامیان پر سر و صدای انرژی هسته‌ای، اولین طرح سیاست‌های هسته‌ای برزیل را به شورای امنیت ملی (CSN) برزیل برای تصویب برد. اجرای طرح در سال 1951 آغاز شد، با تاسیس شورای ملی پژوهش برزیل، و نامزدی آلبرتو به عنوان رئيس جمهور تب برزیلی‌ها برای دستیابی به صنعت هسته‌ای بالا گرفت. در حالی که هدف کلی این نهاد برای ترویج پژوهش فن آوری و علمی در تمام زمینه‌های دانش بود به تدریج مسئولیت‌های خاص مربوط به توسعه انرژی هسته‌ای مانند ترویج پژوهش در زمینه منابع معدنی مربوطه و انجام اقدامات لازم برای تقویت صنعتی از انرژی هسته‌ای را عهده‌دار شد.

آلبرتو که به اهمیت انرژی هسته‌ای در آینده نه چندان دور پی برده بود اقدام به عقد قراردادی با آمریکایی‌ها نمود که در ازای آموزش و توسعه فناوری هسته‌ای در برزیل، این کشور تسهیلات بیشتری از مواد خام مورد نیاز انرژی هسته‌ای در اختیار ایالات متحده قرار دهد. شورای تحقيقات ملی اين كشور، دريادار آلوارو آلبرتو را به آلمان غربی فرستاد تا سانتريفيوژهای پيشرفته و تحقيقاتی خريداری كند اما اين روند توسط نيروهای آمريكايی كه در آن زمان، آلمان را اشغال كرده بودند متوقف شد. برزيل يك موافقتنامه همكاری هسته ای را در سال 1955 ميلادی با آمريكا به امضاء رساند و آرژانتين نيز همين كار را كرد، اما در سال 1957 ميلادی كميسيون ملی انرژی هسته‌ای برزيل (CNEN)، نخستين رآكتور تحقيقاتی اين كشور را كه تحت موافقتنامه مذكور با همكاری آمريكا انجام میگرفت به كار انداخت.

برزيل بعدها در سال 1971 ميلادی نخستين نيروگاه خود يعنی رآكتور آب سبک آنگرا (Angra) را با كمك شركت آمريكايی وستينگ هاوس راه اندازی كرد. در سال 1975 ميلادی، آلمان موافقت كرد كه 10 نيروگاه هسته‌ای و يك چرخه كامل سوخت هسته‌ای را در اختيار برزيل بگذارد.

علی رغم آن كه تجهيزات ارائه شده از سوی آلمان، تحت پادمان آژانس بين المللی انرژی اتمی قرار می‌گرفت جامعه بين المللی نگرانی‌هايی را درخصوص احتمال استفاده از دانش هسته‌ای به دست آمده از برنامه‌های غيرنظامی در برنامه‌های مخفيانه و نظامی مطرح می كرد. علی رغم گذشت 15 سال از همكاری برزيل و آلمان در اين خصوص، برنامه هسته‌ای و غيرنظامی برزيل در حد يك راكتور نيمه تمام و نيز برنامه غنی سازی اورانيوم منطبق بر روش جريان تند، آن هم به صورت ناموفق باقی مانده بود اما در همان زمان و همان طور كه جامعه بين المللی پيش بينی می‌كرد، ارتش برزيل، برنامه هايی را برای به دست آوردن توانايی لازم در ساخت تسليحات هسته‌ای داشت.

وضعیت کنونی صنعت برق هسته‌ای برزیل:

در سال 2011، تولید ناخالص در این کشور 532 میلیون کیلووات ساعت بود، که شامل 428 تراوات ساعت انرژی از آب، 25 تراوات ساعت از گاز، 32 تراوات ساعت از ضایعات، 15.7 تراوات ساعت از انرژی هسته‌ای، 12.5 تراوات ساعت از زغال سنگ، 14.8 تراوات ساعت از نفت و 3.26 تراوات ساعت از باد و انرژی خورشیدی می‌شد. لازم به ذکر است که سرانه مصرف برق در برزیل به شدت از 1500 کیلووات ساعت در سال 1990 به نزدیک به 2700 کیلووات ساعت در سال 2011 افزایش یافته است. وابستگی شدید به منابع آبی در خشکسالی سال 2001 به شدت دولتمردان برزیلی را به فکر برای یافتن جایگزینی پایدار برای انرژی در برزیل انداخته است که انرژی هسته‌ای یکی از در دسترس ترین گزینه هاست.


برنامۀ هسته‌ای برزیل

انگرا 1 دچار مشکلات مداوم با مشکلاتی در سیستم تامین بخار است. بازدهی این نیروگاه در 15 سال اول تنها 25 درصد بود، اما از سال 1999 شرایط آن بسیار بهتر است. عملیات عمرانی در انگرا 2 در سال 1976 آغاز شده و با توجه به کمبود منابع مالی و رشد کمتر از حد انتظار در تقاضا، بهره برداری از آن در سال 2000 آغاز شد.

انگرا 3 نیز به عنوان یک واحد دوقلو طراحی شده است. کار بر روی این پروژه در سال 1984 آغاز شده و در سال 1986 به حالت تعلیق درآمد. در نوامبر 2006 دولت طرحی برای تکمیل انگرا 3 و همچنین ساخت چهار بیشتر 1000 مگاوات نیروگاه های هسته‌ای از سال 2015 در نظر گرفت. ساخت و ساز انگرا 3 توسط شورای سیاست انرژی ملی برزیل در ژوئن سال 2007 تایید شد و به تایید ریاست جمهوری در ماه جولای و تایید محیط زیست در ماه مارس شد و تمام مصوبات دیگر آن نیز تا ژوئیه 2009 پروسه اخذ تاییدیه را طی کردند.

برنامۀ هسته‌ای برزیل

در دسامبر 2010 بانک ملی توسعه برزیل (BNDES BRL) (3.6 میلیارد دلار) در تامین مالی برای انگرا 3 وام داد در حالی که کل هزینه های تخمین زده شده چیزی حدود 7.59 میلیارد دلار برآورد شده است. که در دسامبر 2012، برآورد رسمی برای کل هزینه این پروژه 6 دلار آمریکا میلیاردها بوده است.


منبع: وبسایت سازمان هسته‌ای جهانی(World Nuclear Association)

گروه ترجمه و تحلیل امید هسته‌ای ایرانیان/ مصطفی کریمی
نام:
ایمیل:
* نظر: