سه‌شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶ - November 21 2017
ابعاد آشکار و پنهانی طرح ایجاد مناطق امن در سوریه در گفت وگو با جعفر قنادباشی؛
کد خبر: ۲۷۳۹۲
تاریخ انتشار: ۲۳ فروردين ۱۳۹۶ - ۱۰:۳۸
چنانچه هدف از ایجاد مناطق امن طرفداری از تجزیه باشد، جمهوری اسلامی ایران با آن مخالف است. ایجاد مناطق امن به معنای ایجاد منطقه ای برای ورود و خروج آزادانه کشورهایی مانند آمریکا و برای به تحت فشار قرار دادن بیشتر سوریه است.

در ماه هاي گذشته طرح هايي در مورد احتمال ایجاد مناطق امن در سوریه سوريه بيشتر مد نظر قرار گرفته و حتی سه منطقه در داخل سوریه برای اجرای منطقه امن از جمله مناطق تحت کنترل نیرهای نظامی ترکیه موسوم ، منطقه جنوبی در نزدیکی مرزهای اردن و منطقه سوم منطقه با تمرکز کردها و نیروهای دموکراتیک سوریه در شمال شرق این کشور مد نظر است. در اين ميان براي بررسی ابعاد آشکار و پنهانی طرح ایجاد مناطق امن در سوریه سوریه گفتگويي با جعفرقنادباشی، كارشناس ارشد بين الملل داشتيم که در زیر می خوانید:

در چه زمانی ایجاد مناطق امن در سوریه بیشتر مورد توجه قدرت های منطقه ای و بین المللی قرار گرفت؟

زمانی که گروه های تکفیری و گروه های معارض در شرایط ضعف قرار گرفتند که توانایی تهاجمی خود را از دست دادند و دیگر توان تهاجم به شهرهای سوریه را نداشتند، این مساله مطرح شد که نوعی آتش بس مکانی در خصوص آن ها اجرا می شود و آن ها مناطقی از سوریه را مورد حمله قرار ندهند.

البته در این مورد مناطق و استان های مختلف سوریه، این مساله به گونه های مختلف اجرا شده است. در اطراف دمشق بحث بر سر این است که این ها از مناطق خارج و به سمت مناطق دیگری بروند. در نقاط شمالی بحث این است که آن ها در مناطقی قرار می گیرند که در آن جا یک نوع آتش بس مکانی باشد و مورد حمله قرار نگیرد. البته این خواست بیشتر مربوط به قدرت هایی بود که احساس می کردند این گروه ها آسیب پذیر شده اند و علاقمند بودند که آن ها را به عنوان معارضین نگه دارند. زیرا عنوان معارضین ریشه ای داخلی ندارد و به گونه ای ریشه ای خارجی دارد و خارجی ها این موضوع را مطرح کرده اند.

آمریکا، روسیه و ترکیه چه اهدافی از پیگیری ایجاد مناطق امن دارند؟

هر کدام اهداف مختلف و متناقضی را دنبال می کنند. آمریکایی ها با مشکلات عدیده ای رو به رو هستند. ترکیه ضمن این که مرزهای امن می خواهد تا از تعرض مصون شود و کُردها نتوانند از این مناطق استفاده و بهره برداری کنند اما عقبه گروه های مسلح کُردی که در ترکیه فعال هستند از ریشه خشکانده شود. این دو موضوع متناقض است. ترکیه علاقمند به تجزیه ای که موجب تشویق کُردهای ترکیه شود، نیست. ترکیه ضمن این که خواستار از میان رفتن برخی گروه های تکفیری است، به دنبال تقویت برخی دیگر از گروه ها و سرکوب گروه های کُرد است. طبیعتا این موضوع تعارض زیادی با منافع روسیه و ترکیه پیدا می کند. آمریکایی ها در مقابل آن ها خواستار حمایت از اقلیت کُرد هستند و از طرف دیگر نیز به نوعی تجزیه سوریه و عراق را دنبال می کنند، که متناقض با خواست ترکیه است. دوم این که هر دو کشور ترکیه و هم امریکا عضو ناتو هستند و طبیعتا در برابر روسیه، اردوگاهی جدید محسوب می شوند. اما این که آن ها بتوانند در مسئله ایجاد مناطق امن به وحدت برسند، مسئله ای چالشی است. روسیه بر این نظر است که سوریه را به عنوان متحد خود در شرایط نامطلوبی قرار نگیرد و پایگاه های دریایی اش حفظ شود. در این بین اگر روسیه و آمریکا به سمت وحدت بروند و به دنبال ایفای یک نقش باشند،( به خصوص در زمان آقای ترامپ که مخالف هر دو است) سیاست های ترکیه در عرصه عمل ناکارآمد خواهد بود، در چنین شرایطی نمی شود به سمت نقشه ای مشترک پیش رفت. البته هر سه خواستار سرکوب تروریست افراطی هستند که می توانند برای غرب خطرآفرین باشند.

علل رویکرد دوگانه آمریکا از طرح ایجاد مناطق امن در وضعیت کنونی چیست؟

آمریکایی ها واقعا در تدوین یک هدف مشخص دچار مشکل هستند. آنها هم مشکل راهبردی و هم مشکل تاکتیکی دارند. از یک سو آقای ترامپ دخالت در امور بقیه کشورها و ادامه خط بوش را برای حضور نظامی در منطقه خاورمیانه رد می کند و صراحتا مخالف این موضوع است. اما در همین زمان در سوریه نیروهای نظامی پیاده شده و به سمت رِقّه پیش می رود و از کُردها طرفداری می کند. این موضوع نشان دهنده دودلی، نگرانی و تردید آمریکایی ها در تایید این خط مشخص است. آمریکایی ها به طور کلی خواستار این هستند که سوریه در شرایطی قرار نگیرد که خطری برای اسرائیل باشد و علاقمند به تفکیک سوریه به عنوان یکی از دوستان ایران نیستند.

آیا ابعاد آشکار و پنهانی از طرح ایجاد مناطق امن در سوریه وجود دارد؟

یکی از ابعادی که می تواند راهبردی باشد و از آن سخن گفته شود نوعی شبیه سازی در ارتباط با کردستان عراق در زمان صدام است. آمریکایی ها و غربی ها در شمال عراق، منطقه ای را به عنوان کردستان عراق جدا کرده اند و در زمان صدام این بخش به طور جداگانه و به صورت خودمختار اداره می شد. در واقع از نظر آن ها ایجاد چنین منطقه ای محلی برای پرورش آموزش و استقرار مخالفین محسوب می شود تا این که بتوانند برنامه های کلی خود را درباره سوریه به اجرا درآورند ضمن آنکه یکی از اهرم هایی هستند که در اختیار آمریکا قرار دارند جهت تاثیرگذاری در منطقه و درمیان گروه های معارض و گروه های تکفیری. لذا آن ها علاقمند نیستند این گروه ها از میان بروند و مجموع معارضین سوریه در شرایط مثبتی قرار نگیرند.

با توجه به مباحث فوق، ایجاد مناطق امن در سوریه چه ابعاد پنهانی دارد که ضد ایران و محور مقاومت است؟

چنانچه هدف از ایجاد مناطق امن طرفداری از تجزیه باشد، جمهوری اسلامی ایران با آن مخالف است. ایجاد مناطق امن به معنای ایجاد منطقه ای برای ورود و خروج آزادانه کشورهایی مانند آمریکا و برای به تحت فشار قرار دادن بیشتر سوریه است. این امر می تواند مخالف اهداف سوریه و در راستای تجزیه سوریه باشد. اگر ایجاد مناطق امن به معنی ایجاد محیطی مطلوب برای گروه های تروریستی باشد و برخی از گروه های تروریستی در این منطقه آماده شوند که در سوریه مشارکت کنند با منافع ما مخالف است. اما به نظر نمی رسد که در این قضیه آن ها بتوانند در عرصه عمل به وحدت برسند، به این دلیل که ترکیه ضعف های زیادی دارد و روسیه با توجه به پیمان هایی با ما، علاقمند نیست اعتمادی که با ایران و سوریه ایجاد شده از دست برود. آمریکایی ها و آقای ترامپ همواره به دنبال این هستند که با روس ها در این موضوع همراه شوند. خط مشی ای آقای ترامپ بهره برداری از دستاوردهای روسیه است تا در نتایج سرکوب تروریسم همراه می شود و خود را ضد تروریسم وانمود می کند. وی چون به دنبال سو استفاده از بقیه کشورها هستند، لذا این موضوع احتمال بسیار ضعیفی دارد. البته روسیه خواستار این است که امضای آمریکایی ها را برای آتش بس داشته باشد. به این دلیل که آن ها را متعهد به عدم مداخله کند. این موضوع خط مشی ای است که روسیه دنبال می کند. روسیه معتقد است که اگر امضای ترکیه و آمریکا پای آتش بسی نباشد، این آتش بس موثر نخواهد بود و آن ها را با دادن امضا ملزم به اجرای تعهدات خود می کند و سدی قانونی در برابر مداخلات جدید آن ها ایجاد می نماید.

آیا ممکن است که ایجاد مناطق امن به طور کامل اجرایی شود؟

با توجه به ترکیب نیروهایی که در داخل سوریه است و تضاد بین نیروهای مسلح و منافع متضاد کشورها و عدم اعتمادشان به یکدیگر، مناطق امن در شرایط فعلی امکان ایجاد ندارند. به هر حال، این ها بهانه ای برای روس هاست که امضای آمریکا و ترکیه را برای تضمین عدم مداخله در روسیه را بگیرند.

نام:
ایمیل:
* نظر: