دوشنبه ۰۵ تير ۱۳۹۶ - June 26 2017
کد خبر: ۳۰۸۲۷
تاریخ انتشار: ۲۸ خرداد ۱۳۹۶ - ۱۳:۳۷
با وجود تمامی پیش بینی های حذف میراث باراک اوباما رئیس جمهوری سابق آمریکا در تیره کردن و تقریبا توقف کامل روابط با روسیه، مناسبات دو کشور در دوره دونالد ترامپ نه تنها بهبود نیافته است بلکه رو به بدتر شدن نیز می رود.
 رئیس جمهوری روسیه 12 خرداد در باره تیرگی روابط با آمریکا گفت: همکاری های مسکو و واشنگتن در پائین ترین نقطه از زمان جنگ سرد قرار دارد و در چند سال گذشته پایه های همکاری ها که در دهه های گذشته شکل گرفته بود، تخریب شده است. 
جنگ سرد اصطلاح مربوط به حاکمیت تنش های نظامی و سیاسی در روابط بلوک شرق به رهبری اتحاد جماهیر شوروی و اردوگاه غرب به پیشگامی آمریکا است که پس از جنگ دوم جهانی آغاز شد و تقریبا تا پیش از فروپاشی اردوگاه کمونیسم در سال 1991 ادامه یافت، هر چند دامنه ای آن از دهه 80 میلادی کاهش پیدا کرده بود. 

** تعارض های پررنگ: 
تازه ترین نمونه از مواضع ضدروسی آمریکا در دوره ریاست جمهوری ترامپ، هفته گذشته در قالب مصوبه مجلس سنا و افزایش تحریم ها علیه روسیه بود که از سال 2014 در چارچوب پرونده اوکراین به مدیریت اوباما اعمال و توسط اتحادیه اروپا نیز پیروی می شود.
اقدام جدید در حالی صورت گرفته که روسیه بارها خواستار لغو این تحریم ها شده است، ولی واشنگتن هنوز پیرو رویکرد اوباما است که مسکو را رقیب خود می داند و باید سیاست های محدود کننده ضدروسی را در عرصه های مختلف از جمله نظامی ادامه دهد.
در چارچوب همین سیاست، 23 خرداد جیمز متیس وزیر دفاع آمریکا اعلام کرد که هیچ نشانه ای از تمایل مسکو برای روابط مثبت با واشنگتن وجود ندارد و تصمیم گرفته رقیب استراتژیک باقی بماند.
خبرگزاری رویترز به نقل از سخنان متیس در جلسه ای با موضوع روابط مسکو و واشنگتن، نوشت: اکنون نشانه ای از ولادیمیر پوتین نمی بینم که بخواهد روابط مثبتی با ما داشته باشد. در این لحظه او انتخاب کرده در حالت رقابتی و یک رقیب استراتژیک باشد و ما هم مجبوریم همان گونه که می بینیم، در تعامل باشیم. 
جوزف دانفورد رئیس ستاد مشترک آمریکا نیز گفته است که این کشور رابطه خصمانه ای با روسیه داشته است.

** دیدار پوتین و ترامپ بین امید و ناامیدی: 
در این شرایط و همچنین در آستانه برنامه پیش بینی شده دیدار رئیس جمهوری روسیه و همتای آمریکایی در مدت برگزاری اجلاس دو روزه سران بیست کشور (جی20) در شهر هامبورگ آلمان که 16 تیر آغاز می شود، فضای مناسبات و چشم انداز آن همچنان تیره است.
از سوی دیگر افزون بر همه اختلاف های قبلی و کنونی، وزارت خارجه آمریکا در تازه ترین اقدام ضدروسی تلاش های گسترده ای را برای جلوگیری از اجرای طرح خط لوله گاز اروپای شمالی 2 آغاز کرده است که باید از روسیه به کشورهای اروپایی کشیده شود.
روزنامه نزاویسیمایا گازتا در این باره نوشته است: دیدارپیش روی سران روسیه و آمریکا در هامبورگ آلمان برای بهبود روابط دو کشور امیدبخش نیست و هیچ کمکی نمی کند.
رسانه روسی پنجشنبه گذشته در مطلب خود افزوده است که واشنگتن برای فروش گران تر گاز فشرده آمریکا به کشورهای عضو اتحادیه اروپا، بروکسل را با هدف جلوگیری از اجرای طرح خط لوله اروپای شمالی 2 و منع خرید گاز از روسیه تحت فشار قرار داده و این اقدام ها بر تنش ها افزوده است.
به نوشته نزاویسیمایا گازتا، در حالیکه رکس تیلرسون وزیر امور خارجه آمریکا تلاش می کند، میدان مانور را در مذاکرات پیش روی پوتین و ترامپ و شرایط توافق سران دو کشور فراهم کند، مسکو به این نتیجه رسیده که نباید انتظار تاثیر معجزه آسا از این ملاقات داشت. 
همزمان با این رویدادها و گمانه زنی ها، نگاهی به سخنان و مواضع پوتین در باره رویکردهای سابق و کنونی ضدروسی آمریکا در عرصه های مختلف از جمله دوجانبه، منطقه ای و مبارزه با تروریسم بیش از پیش جدی تر و هشدارآمیزتر شده است.
بازخوانی بخشی از اشاره ها و تاکیدهای صریح رئیس جمهوری روسیه که در زیر آمده است، می تواند نشان دهد دامنه اختلاف دیدگاهها و اقدام ها بین مسکو و واشنگتن حتی در زمان ترامپ چقدر گسترده و تقریبا سخت قابل برطرف شدن است و مهم تر اینکه، رئیس جمهوری آمریکا و گروه کاری وی نیز تاکنون نتوانسته اند یا نخواسته اند اقدامی برای بازسازی مناسبات تقریبا ویران شده دو کشور انجام دهند.
پوتین پیش از این بارها از زمینه های فراوان و ممکن همگرایی بین روسیه و آمریکا در عرصه های مختلف از جمله روابط دوجانبه و بین المللی به ویژه حل بحران های خاورمیانه و مهم تر از همه مبارزه با تروریسم سخن گفته بود که می تواند با پایان دوره کنونی تیرگی روابط دو کشور شکل گیرد. 

- 26 خرداد: 
آمریکا در دوره اوباما حاضر نشد به وعده های ضدتروریستی خود در سوریه عمل کند و واشنگتن از اجرای توافق نهایی با مسکو در این زمینه سر باز زد.
- آمریکا در تمامی دوره های انتخابات ریاست جمهوری روسیه دخالت کرده و مداخله رویکرد معمول واشنگتن در انتخابات بسیاری از کشورها است.
- دخالت آمریکا در انتخابات سال های 2000 و 2012 روسیه هم به چشم می خورد، اما در انتخابات ریاست جمهوری سال 2012 گسترده بود و واشنگتن برای اعمال مداخله از کارکنان دیپلماتیک استفاده کرد که در انتخابات روسیه از جمله تظاهرات مخالفان دولت شرکت و به آنان کمک مالی می کردند.
این موضوع را در دیدار با باراک اوباما رئیس جمهوری و جان کری وزیر خارجه وقت آمریکا نیز مطرح کردم.

25 خرداد:
- فدراسیون روسیه همواره در شرایط تحریم قرار داشته و واشنگتن هر زمان که از جانب مسکو احساس رقابت می کند برای مهار کردن روسیه به تحریم متوسل می شود.
- هر زمانی که شرکای ما در سطح جهانی مسکو را رقیب جدی محسوب کردند، به بهانه های گوناگون تحریم های ضدروسی وضع کردند. این رویکرد در طول تاریخ روسیه بارها تکرار شده که در دوره شوروی سابق هم رخ داد و این مساله تعجب آور نیست.
- سنای آمریکا به بهانه های بی اساس سعی می کند، تحریم هایی را علیه روسیه اعمال کند و در این مساله وضعیت خارق العاده ای وجود ندارد.

24 خرداد:
- روسیه به تهدیدهای ضدروسی رو به افزایش پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) و گسترش سامانه پدافند موشکی آمریکا در اروپا پاسخ مناسب می دهد.
- تهدید نخست، استقرار سامانه های پدافند موشکی در مجاورت مرزهای روسیه در کشورهای شرق اروپا است.
- تهدید دیگر این است که سکوهای موشک های رهگیر سامانه آمریکایی نزدیک مرزهای روسیه می تواند در طول چند ساعت به سکوی ویژه پرتاب موشک های تهاجمی تبدیل شود.
با استقرار این سامانه های پدافند موشکی، روسیه در محاصره قرار می گیرد. 

23 خرداد:
آمریکا با حمایت از تروریست ها در جمهوری چچن از آنها برای برهم زدن ثبات روسیه استفاده کرده است.
- سازمان های اطلاعاتی آمریکا با وجود اعتراض ها و مخالفت های مسکو، از تروریست ها در چچن حمایت های اطلاعاتی، سیاسی، عملیاتی و مالی کردند. 
- این اقدام های حمایتی آشکارا انجام گرفت است و روسیه شواهد کافی در این مورد دارد که برخی را در اختیار شرکای آمریکایی قرار دادیم. 

** 15 خرداد: 
- آمریکا به کشورهای مختلف درس دمکراسی می دهد، اما به چنین درسی نیاز نداریم و ساختار انتخاباتی این کشور ناقص است.
پوتین در مصاحبه با شبکه تلویزیونی ان.بی.سی در پاسخ به اینکه بسیاری در آمریکا، روسیه را مملو از فساد مالی می دانند که ناراضیان به زندان می افتند، چه سخنانی می توانید بگویید؟ گفت: کشور ما در مسیر دمکراتیک پیشرفت می کند، این قطعی است و هیچکس نباید در این روند شکی داشته باشد.
- آنچه که در روسیه، جریان مبارزات سیاسی داخلی و نیز رویدادهای دیگر می گذرد، نسبت به کشورهای دیگر ابعاد گسترده ای ندارد و در این امر مساله ای غیرعادی نمی بینم.
- در روسیه مخالفان دولت اجتماعات برگزار می کنند و مردم حق بیان دیدگاههای خود را دارند، اگر برخی در بیان مواضع قوانین جاری را نقض می کنند، بدیهی است سازمان های امنیتی تلاش خواهند کرد، نظم پایدار بماند.
-«خداوند را شکر می کنیم، زیرا ماموران پلیس روسیه تاکنون از باتوم یا گاز اشک آور و سایر ابزار ویژه برای برقراری نظم استفاده نمی کنند، در حالیکه در برخی کشورها از جمله ایالات متحده شاهد کاربرد این وسایل هستیم.»
رئیس جمهوری روسیه گفت: اما آنچه مربوط به مخالفان دولت می شود، باید بگویم چند سال پیش در آمریکا جنبش اعتراضی وال استریت جریان داشت، ولی اکنون کجاست؟ سازمان های اطلاعاتی و امنیتی آمریکا تمامی اعضا و هواداران جنبش را دستگیر و این حرکت را از بین بردند.

** موضوع داغ نظامی: 
در عرصه تقابل نظامی نیز روابط مسکو با غرب به ویژه آمریکا تقریبا بدون حل دیده می شود، زیرا مرزهای روسیه در شرق اروپا شاهد قدرت نمایی روز افزون نظامیان ناتو آمریکایی با پیشرفته ترین جنگ افزارها است.
از دیگر سو، با وجود فروپاشی شوروی در سال 1991، نابودی پیمان ورشو و گرایش بیشتر کشورهای کمونیستی سابق شرق اروپا به سمت غرب، پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) نه تنها منحل یا تضعیف نشده، بلکه اعضای جدیدی جذب کرده و قدرت بیشتری یافته است. 
در چهار سال گذشته نیز ناتو در چارچوب طرح موضوع تهدیدهای مسکو علیه غرب، حضور گسترده ای نزدیک خاک روسیه و حتی هم مرز این کشور پیدا کرده و در حال افزایش آن است. 
اکنون نیروهای این پیمان و آمریکا به صورت همیشگی یا زمانبندی شده در شرق اروپا از جمله لهستان و رومانی و همچنین لیتوانی، لتونی، استونی، گرجستان و مولداوی پنج جمهوری سابق شوروی حضور دارند که بارها سبب اعلام هشدارهای مسکو شده است، ولی این روند همچنان گسترش می یابد.
همچنین شرایط جدید نشان می دهد که رویکردهای نظامی ضدروسی دوره اوباما در گروه کاری کنونی کاخ سفید نیز ادامه می یابد و حتی کامل تر اجرا می شود. 
همزمان مسکو در حال تجربه شرایط جدیدی است، بگونه ای که افزون بر سامانه موشکی آمریکا در شرق اروپا، نظامیان این کشور و نیروهای عملیاتی پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) دیوار به دیوار روسیه شده اند. 
افزون بر لهستان و رومانی، استونی و لتونی هم مرز روسیه و همچنین لیتوانی سه جمهوری سابق شوروی در سواحل بالتیک میزبان نیروهای آمریکایی و ناتو هستند که از پیشرفته ترین جنگ افزارها برخوردارند. 
انتظار می رفت با پایان دوره حکومت اوباما که با سیاست های ضدروسی سبب شد، تقریبا بدترین تقابل سیاسی و نظامی بین روسیه با غرب به ویژه آمریکا شکل گیرد و روی کار آمدن ترامپ، روند کنونی کاهش یابد یا حداقل متوقف شود، ولی شرایط کنونی چنین افقی را نشان نمی دهد. 

**افق پیش رو:
نگاهی کلی به مجموعه اخنلاف دیدگاهها، رویکردها و اقدام های روسیه و آمریکا در حوزه های مختلف، ایستا شدن مناسبات و حتی در مواردی عقب گرد روابط در دوره ترامپ نسبت به اوباما مانند وضع تحریم های جدید ضدروسی، نشان می دهد، مسکو و واشنگتن برای رفع اختلافات راهی دراز و شاید هم بسیار سخت پیش رو دارند که گذر از آن و رسیدن زودهنگام حتی به نقطه مناسبات پیش از سال 2014 تقریبا ناممکن دیده می شود.
مهم ترین دلایل چنین پیش بینی، کم تحرکی خواسته یا ناخواسته ترامپ و کاخ سفید برای بازسازی روابط با کاخ کرملین است به ویژه اینکه رئیس جمهوری آمریکا و نزدیکان خانوادگی و سیاسی وی در معرض اتهام ارتباط نامعمول با روسیه هستند و تحقیقاتی در این زمینه در کنگره و پلیس فدرال (اف بی آی) در حال انجام است. 
از این رو، شاید ترامپ نمی خواهد بیش از گذشته خود را در معرض اتهام های پررنگ تر قرار دهد، زیرا در برابر گروهی از تندروترین اعضای ضدروسی مجالس سنا و نمایندگان آمریکا از هر دو حزب دموکرات و جمهوریخواه به پیشگامی جان مک کین رئیس کمیته نیروهای مسلح سنا قرار دارد که برای جلوگیری از انجام هر اقدامی با هدف بهبود روابط با روسیه، وضع تحریم های بیشتر را عملی کردند.
این گروه همچنین در صدد سلب اختیار کامل رئیس جمهوری آمریکا برای هر گونه لغو یا کاهش تحریم های ضدروسی هستند که از نگاه کارشناسان یکی از موانع اصلی در بازسازی روابط واشنگتن و مسکو بشمار می رود.
با توجه به این شرایط پر التهاب و تنش، انتظار نمی رود نخستین دیدار پیش روی پوتین و ترامپ در هامبورگ آلمان، نتیجه ای زودهنگام برای رفع اختلاف های گسترده یا حداقل گام گذاشتن برای کاهش آنها داشته باشد، جز اینکه گروه کاری کاخ سفید بتواند موانع ضدروسی در کنگره آمریکا را از میان بردارد، ولی این اقدام هم بسیار سخت و تقریبا ناممکن دیده می شود.
منبع: ایرنا
نام:
ایمیل:
* نظر:
فرهنگ وهنر
فرهنگ وهنر