چهارشنبه ۰۹ مهر ۱۳۹۹ - September 30 2020
کد خبر: ۹۱۸۶
تاریخ انتشار: ۳۰ تير ۱۳۹۴ - ۱۶:۰۱
پس از ایراد سخنان امروز رییس سازمان انرژی و وزیر امورخارجه کشورمان در صحن مجلس شورای اسلامی و تقدیم برجام به مجلس، علی لاریجانی؛ رئیس مجلس تاکید کرد که نقطه نظرات نمایندگان به تیم مذاکره کننده هسته ای کشورمان منتقل خواهد شد.
صبح سه شنبه، سی ام تیرماه، حضور علی اکبر صالحی؛ رییس سازمان انرژی اتمی  و محمد جواد ظریف؛ وزیر امور خارجه کشورمان، در مجلس شورای اسلامی با استقبال رییس و نمایندگان خانه ملت مواجه شد. سخنان مذاکره کننده های ارشد فنی و سیاسی هسته ای کشورمان ضمن آنکه موجب شفاف سازی برای نمایندگان مجلس شد، عملاً پاسخی به برخی از زیاده خواهی های مطروحه طی این چند روز نیز بود.
در این میان علی لاریجانی؛ رییس مجلس شورای اسلامی با طرح پرسش های دقیق فنی و تخصصی چالش های مطرح شده در روزهای اخیر را با حضور صالحی و ظریف مورد واکاوی قرار داد تا مجلس شورای اسلامی با دقت نظر ویژه، متن توافق را ارزیابی نماید. ضمناً رئیس مجلس شورای اسلامی تاکید کرد که نقطه نظرات نمایندگان به تیم مذاکره کننده هسته ای کشورمان منتقل خواهد شد، به همین روی علی رغم رویکرد همگرایانه و همراهی مجلس شورای اسلامی، آنچه واضح و مبرهن است این است که بهارستان نشینان موشکافانه از حقوق ملت حراست خواهند کرد. 

متن کامل سخنان وزیر امور خارجه در جلسه علنی مجلس
متن کامل سخنرانی محمد جواد ظریف که صبح سه شنبه با حضور در جلسه علنی مجلس شورای اسلامی درباره برجام و نتایج مذاکرات هسته ای با نمایندگان مردم سخن گفت، به شرح زیر است: 
بسم الله الرحمن الرحیم 
لاحول و لاقوه الا بالله العلی العظیم 
حسبنا الله ونعم الوکیل، نعم المولی و نعم النصیر 
با سلام و ادب خدمت ملت مقاوم، هوشیار و دلاور ایران و نمایندگان محترم این مردم، 
و با سلام و درود به روان بنیانگزار جمهوری اسلامی و شهدای انقلاب و جنگ تحمیلی و به ویژه شهدای عزیز هسته ای و ایثارگران بزرگوار و خانواده های معزز ایشان، 
و با تبریک عید سعید فطر و آرزوی قبولی طاعات و عبادات، 
و با تشکر و سپاس ویژه از همه شما مردم برای دعاهایی که در این ایام مبارک و در طول 22 ماه گذشته به ما هدیه کرده اید. 
یک هفته پیش در چنین روزی توافقی تاریخی بین ایران و شش کشور قدرتمند دنیا به سرانجام رسید. توافقی که مورد توجه گسترده جهانیان قرار گرفت. طرح صهیونیستی امنیتی سازی ایران فروپاشید و جهانیان از این توافق به عنوان پیروزی عقلانیت و منطق استقبال کرده و آن را نقطه عطفی در تاریخ روابط بین الملل دانستند.به اعتراف دوست و دشمن، آنچه در این میان به اثبات رسید عزت، خودباوری، اقتدار و سربلندی توام با حکمت مردم ایران و رهبر فرزانه ما بود. 
در این مذاکرات طولانی و نفس گیر و با توکل بخدا و پشتیبانی مردم 
• بر همگان ثابت که جمهوری اسلامی ایران با شش قدرت بزرگ دنیا مذاکره می کند اما باج نمی دهد، 
• ثابت شد جمهوری اسلامی ایران در سخت ترین شرایط تحریم حاضر است دو سال مذاکرات را ادامه دهد ولی در برابر فشار مقاومت نماید و از خواسته ها و خطوط قرمز خود عدول ننماید، 
• و بالاخره یک بار دیگر بر آمریکا ثابت گردید که به تعبیر مقام معظم رهبری تسلیم ایران را مگر به خواب ببینند. 
فرزندان شما ملت ایران در این مذاکرات برای شش قدرت بزرگ دنیا و نماینده عالی اتحادیه اروپا: 
• روشن نمودند که هیچ کس هرگز نباید ایران و ایرانی را تهدید نماید، 
• روشن نمودند غنی سازی ما و تحقیق و توسعه مرتبط با آن، و اصولا هیچ تاسیسات هسته ای ایران هرگز تعطیل نمی شوند، 
• روشن نمودند که برنامه موشکی و تسلیحاتی ما به هیچ کس ربطی ندارد، 
• روشن نمودند اگر کسی در منطقه باید پاسخگو باشد آمریکا و غرب است که تمامی جنایاتی که در فلسطین و یمن و سوریه و ... صورت می گیرد بوسیله سلاح هایی است که آنها تامین کرده اند. 
شدت عصبانیت معاندین جمهوری اسلامی، و در راس آنها رژیم صهیونیستی،به خوبی نشان دهنده تثبیت و تحکیم اقتدار منطقه ای و جهانی جمهوری اسلامی ایران است. جای تعجب ندارد که شاهد جیغ و دادهای نخست وزیر عصبانی آن رژیم و توسل او به کنگره آمریکا برای رای منفی به توافقی هستیم که از دید او'حاضر است خودش را بکشد تا جلوی این توافق که برای رژیم صهیونیستی خطری جبران ناشدنی است را بگیرد.' و اصلا عجیب نیست که ایپک، بزرگترین لابی صهیونیستی در آمریکا، به همین منظور تبلیغات چندین میلیون دلاری به راه انداخته است، تا به تعبیر خودشان جلوی این 'توافق خطرناک' را بگیرند. دوستان عزیز، هیچگاه رژیم صهیونیستی در میان متحدین خود تا این حد منزوی نبوده است. 
جناب آقای رییس 
در اینجا افتخار دارم بر اساس مصوبه مجلس شورای اسلامی، متن کامل برنامه جامع اقدام مشترک را به مجلس محترم ارائه نمایم. 
خواهران و برادران گرامی، 
توافق هسته ای را در سطوح مختلف می توان تحلیل کرد. می توان در سطوح کلان یا خرد به آن نگریست. می توان در سطوح بین المللی، منطقه ای و داخلی آن را ارزیابی کرد. می توان از زاویه راهبردی به آن نگاه کرد، می توان از زاویه تحریم ها آن را بررسی کرد و می توان از زاویه برنامه هسته ای به ارزیابی آن پرداخت. ولی از هر سطحی که تحلیل می کنیم، نباید فراموش کرد که هر توافقی بهرحال یک بده بستان است. هر طرف از بخشی از خواسته های خود به نفع بخش مهم تری از آنها صرفنظر می کند و مذاکره تا آنجا ادامه پیدا می کند که داده ها و ستانده های دو طرف کم و بیش متعادل گردد. با این توضیح، سوال این است که در یک تصویر بزرگ، داده ها و ستانده های ما و 1+5 در این مبارزه طولانی و نفس گیر چه بوده است؟ 
اهداف کلیدی جمهوری اسلامی ایران که برای رسیدن به آنها پافشاری کردیم و اکنون در برجام 'ستانده های جمهوری اسلامی' به شمار می رود عبارت بود از: 
• حفظ عزت و اقتدار جمهوری اسلامی ایران 
• تثبیت برنامه هسته ای به ویژه غنی سازی و رآکتور آب سنگین و شناسایی بین المللی آن ها، 
• رفع تحریم ها، 
• پایان دادن به 6 قطعنامه تهدید آمیز که تحت فصل هفتم منشور ملل متحد نه تنها تحریم بر مردم ایران تحمیل می کردند، بلکه برنامه هسته ای ایران را ممنوع کرده و جلوگیری از تقویت توان دفاعی و موشکی کشور را به یک وظیفه بین المللی با استفاده از همه ابزارها تبدیل کرده بودند. 
برای طرف مقابل، خواسته کلیدی در مذاکرات این بود که: 
• از عدم دسترسی ایران به سلاح هسته ای، از طریق محدودیت ها و نظارت ها اطمینان حاصل کند. 
آنچه طرف مقابل به دست آورده، علی رغم همه رجزخوانی ها، در حقیقت تحصیل حاصل است. بر اساس آموخته های دینی و انسانی که در فتوای تاریخی مقام معظم رهبری تجلی پیدا کرده است، جمهوری اسلامی ایران هیچ گاه به دنبال سلاح هسته ای نبوده و نیست. بنابراین ایجاد اطمینان از این امر بدیهی، امتیاز خاصی به شمار نمی رود، ولو اینکه برای تحقق آن برخی محدودیت ها یا نظارت ها پذیرفته شود. آن هم محدودیت هایی که فقط برای یک دوره زمانی معین بوده و تاریخ انقضای مشخص دارد،و ضمنا هیچ نیازی از کشور نیز به واسطه آن تعطیل نمی شود، و نظارت هایی که پس از بررسی های گسترده کارشناسی، امکان سواستفاده از آنها وجود ندارد و اطلاعات غیرضروری یا مخل امنیت کشور در دسترس بیگانه قرار نمی دهد. 
اما علاوه بر تثبیت عزت و اقتدارجمهوری اسلامی، ستانده عملی ما در عرصه این مذاکرات چیست؟ بزرگترین دستاورد ما مهر تایید شورای امنیت بر غنی سازی در ایران است که اصولا چنین امری در تاریخ شورای امنیت بی سابقه است. شورای امنیت درشش قطعنامه خود که همگی تحت فصل هفت منشور صادر شده اند برنامه غنی سازی ایران را به عنوان تهدیدی علیه صلح و امنیت بین الملل شناسایی و ممنوع کرده بود. حال همان شورای امنیت،با تصویب قطعنامه ای که در کلیت خود تحت فصل هفت نیست، نه تنها برنامه هسته ای ایران و از جمله غنی سازی رابه عنوان یک برنامه مشروع و قانونی پذیرفت، بلکه حتی همه کشورها را تشویق نمود که برای توسعه آن با ایران همکاری کنند.از آن مهم تر این که حتی آینده تجاری - صنعتی برنامه غنی سازی ایران نیز به رسمیت شناخته شد. 
دوستان عزیز، 
برنامه غنی سازی ایران بدون یک روز توقف و یا تعلیق ادامه خواهد یافت.جمهوری اسلامی ایران براساس یک طرح مدون ودقیق علمی و فنی،در 8 سال نخست برنامه جامع اقدام مشترک با پذیرش برخی محدودیت ها،نه تنها برنامه هسته ای خود را ازدیدگاه بین المللی تثبیت می کند،بلکه تمام پایه های علمی و کاربردی لازم را با یک برنامه تحقیق وتوسعه پیشرفته برای حرکت به سمت غنی سازی صنعتی وتجاری با بهره برداری از بهترین و پیشرفته ترین سانتریفیوژهای خود و دراقتصادی ترین شکل وبا بالاترین بهره وری برقرارخواهد ساخت و نه تنها از توان دانشمندان غیور خود بلکه از پیشرفته ترین دستاوردهای علمی جهانی نیز بهره مند خواهد شد.و نهایتاً در یک طراحی علمی و کارشناسی 15 ساله به ظرفیتی خواهد رسید که برای حداقل 5 نیروگاه هسته ای کافی است. اینها امتیازاتی است که برای بسیاری از کشورها تنها یک آرزوی دست نیافتنی به شمار می روند. اجازه بدهید نام نبرم از کشورهای بسیار نزدیک به آمریکا، که فقط برای آنکه آمریکا یا حتی یکی از متحدانش برای آنها نیروگاه اتمی بسازند، از حق غنی سازی خود برای ابد دست شسته اند و امروز با غبطه به نتیجه پایمردی شما مردم دلاور می نگرند. 
و جالب است که برای جمهوری اسلامی ایران این همه ماجرا نیست. ستانده دیگر آن که همه تحریم های اقتصادی و مالی شورای امنیت، آمریکا و اتحادیه اروپا که در رابطه با موضوع هسته ای وضع شده اند به طور یک جا در روز اجرایی شدن توافق، و بقیه تحریم ها نیز در غالب محدودیت های موقتی در فاصله ای چندساله، برداشته می شوند. یعنی جمهوری اسلامی ایران برای گرفتن امتیازی که برای بسیاری از دیگر کشورها یک 'ورود ممنوع' بزرگ است، حتی امتیاز مضاعفی هم می گیرد و آن رفع همه تحریم های شورای امنیت، آمریکا و اتحادیه اروپا علیه کشور است. 
ما هیچ گاه ادعا نکرده و نمی کنیم که برنامه جامع اقدام مشترک کاملاً به نفع ایران است. باز تاکید می کنم که مذاکره اصولا یک بده بستان است و تا زمانی که هر دو طرف به میزان قابل قبولی از خواسته های خود نرسیده باشند، هیچ توافقی شکل نمی گیرد. مسلما ما برای رسیدن به خواسته های خود،در حوزه محدودیت ها و نظارت ها انعطاف ها و نرمش هایی داشته ایم. اما این انعطاف ها همگی هدفمند و با محاسبه کافی صورت گرفته است، همچون کشتی گیری که،در مثال حکیمانه مقام معظم رهبری، برای برنده شدن در مسابقه در زمان و مکان مناسب برای تثبیت امتیازهای بزرگ تر تن به امتیازهای کوچک تر می دهد. اما همه می دانند آنچه مهم است نتیجه نهایی است و دستی که نهایتا به علامت پیروزی به بالا می رود. 
شما نگاه کنید: فردای اعلام توافق در وین، توماس فریدمن، خبرنگار مشهور و برجسته آمریکایی، در مصاحبه اختصاصی از رئیس جمهور آمریکا سوال می کند: شش قدرت جهان در یک طرف میز مذاکره بودند و ایران به تنهایی در طرف دیگر بود. چرا ما نتوانستیم از این اهرم طوری استفاده کنیم که توان ایران را برای تبدیل شدن به کشوری در آستانه قدرت اتمی در ده سال آینده از بین ببریم؟ چرا نتوانستیم زیرساخت های غنی سازی ایران را به طور کامل برچینیم؟ 
برای نتانیاهو و تندروهای آمریکایی کابوس وحشتناکی است که نه تنها طرح ایران هراسی، اسلام هراسی و شیعه هراسی شان به یکباره مفتضح می گردد، بلکه تمامی زیرساخت های برنامه هسته ای ایران حفظ می شود، مسیر حرکت هسته ای ایران با روندی معقول ادامه پیدا می کند و ایران در یک روند معقول مبتنی بر ضرورت های علمی و اقتصادی به یک کشور صاحب غنی سازی صنعتی مبدل می گردد. و جالب آن که در این مسیر، ایران از شورای امنیت هم خارج شده و تمامی تحریم ها علیه آن لغو می گردند. 
با توجه به اینکه برادر عزیزم جناب آقای دکتر صالحی که بنده و تمامی هیئت مذاکره کننده و کل مذاکرات مرهون بزرگواری و تلاش های ایشان و همکارنشان است، توضیحات مفصل و عالمانه در بحث هسته ای خواهند داد، اجازه بفرمایید من بیشتر به بحث تحریم ها و موضوعاتی که این روزها موجب ابهام شده است بپردازم: 
• تحریم های اقتصادی ومالی درحوزه های بانکی،مالی،نفتی،گازی،پتروشیمی،تجاری،بیمه،حمل ونقل که به بهانه برنامه هسته ای ایران توسط اتحادیه اروپایی و آمریکا وضع شده است،درابتدای اجرای توافق به طور یکجا لغو و متوقف می شوند؛ 
• تحریم تحصیل دانشجویان ایرانی در رشته های مرتبط با انرژی هسته ای به طور کامل لغوخواهد گردید؛ 
• برای اولین بارپس ازسه دهه تحریم غیرعادلانه ممنوعیت خرید هواپیمای مسافربری مرتفع وامکان بازسازی ناوگان هوایی کشور وارتقای ایمنی پروازها فراهم خواهد گشت؛ 
• ده ها میلیارد دلارازدرآمدهای ایران که طی چندسال گذشته به دلیل تحریمهای ظالمانه درخارج ازکشور مسدودشده است آزاد خواهدشد؛ 
• محدودیت فروش نفت ایران منتفی می شود؛ 
• بازارهای جهانی بر روی فرش و محصولات غذایی ایران باز خواهد شد؛ 
• نقل وانتقالات و خدمات مالی، فعالیتهای بانکی و بیمه، خدمات پیام رسانی مالی (سوئیفت)، خدمات فاینانس، خدمات مالی مربوط به تجارت با ایران، وامهای بلاعوض،وامهای ترجیحی، فلزات گرانبها،الماس،اسکناس،نرم افزار، صنایع نفت،گازو پتروشیمی،صنایع کشتیرانی وکشتی سازی، صنعت حمل ونقل از تحریم خارج می شوند و صادرات و واردات، تأمین تجهیزات وسرمایه گذاری در این حوزه ها آزاد می گردد؛ 
• بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران،کشتیرانی جمهوری اسلامی،شرکت ملی نفت ایران،شرکت ملی نفتکش وشرکت های تابعه،ایران ایر و بسیاری ازدیگر نهادها،بانک ها وموسسات کشورمان (درمجموع حدود 800 شخص حقیقی وحقوقی) از شمول تحریم ها خارج می شوند؛ 
• دسترسی بیشتر ایران به حوزه های تجاری،فناوری،مالی وانرژی تسهیل خواهد شد؛ 
• و آمریکا ممنوعیت فعالیت شعبات خارجی شرکت های آمریکایی در ایران را لغو خواهد کرد. 
• به علاوه آمریکا و اتحادیه اروپا متعهد می شوند از اعمال تحریم های جدید مرتبط باهسته ای علیه جمهوری اسلامی ایران اجتناب کنند وازاعمال تحریم های گذشته تحت عناوین جدید نیز خودداری نمایند. 
حتی درحوزه همکاری های بین المللی در زمینه انرژی صلح آمیز هسته ای،قطعنامه شورای امنیت که تا دیروز این همکاری ها را غیرقانونی و قابل تنبیه می دانست، کشورها را به همکاری با ایران تشویق وترغیب کرد.نیروگاههای هسته ای و راکتورهای تحقیقاتی مدرن همراه با فناوریهای مربوطه؛تولیدسوخت هسته ای،ازجمله سوختهای جدید؛تحقیق وتوسعه روی فناوری های پیشرفته هسته ای همچون گداخت هسته ای، انواع شتاب دهنده ها،فیزیک پلاسما؛پزشکی هسته ای و رادیوداروها از جمله تأسیس مرکز منطقه ای فوق مدرن پزشکی هسته ای؛ فناوری لیزر برای کاربردهای پزشکی و ایمنی، پادمان و امنیت هسته ای از جمله حوزه های همکاری با ایران محسوب می شوند. 
به علاوه بر اساس برجام، روز گذشته کلیه قطعنامه های شورای امنیت علیه برنامه هسته ای ایران لغو شد و تنها برخی محدودیت ها بجای ممنوعیت های شداد و غلاظ قطعنامه های قبلی طی یک سند ضمیمه قطعنامه که از سوی 1+5 صادر شده است اعمال شد که نه تنها در مقایسه با تحریم های گذشته تسلیحاتی و موشکی ناچیز است، بلکه پس از ماه ها مذاکره توانستیم تثبیت کنیم که این محدودیت ها حتی جزئی از توافق ما با 1+5 به شمار نمی آید و لذا رعایت نشدن آنها به معنی نقض برجام نیست. 
بندهای تند و الزام آور قطعنامه 1929 مبنی برممنوعیت فعالیت موشکی کشورمان همراه با وظیفه کشورها برای ممانعت ازآن و ساز وکار عریض و طویل راستی آزمایی و پیگیری مندرج در 1929، به درخواست غیرالزام آور از ایران برای خودداری از فعالیت درحوزه موشکهای بالیستیک که برای توانمندی حمل سلاح هسته ای طراحی شده اند تبدیل گردیده است که با توجه به اینکه جمهوری اسلامی ایران هیچگاه به دنبال آن نبوده و نخواهد بود،بر برنامه موشکی ما تاثیری نخواهد داشت. 
همچنین تحریم تسلیحاتی ایران لغو و با برخی محدودیتها جایگزین شد،به نحوی که امکان واردات یا صادرات اقلام دفاعی به صورت موردی فراهم می شود. این مورد نیز منحصر به ضمیمه قطعنامه است و رعایت نشدن آن تأثیری بر پایبندی به برجام نخواهد داشت.این محدودیت ها نیز بعداز 5 سال به طور کامل لغو خواهدشد؛ 
ممنوعیت خرید اقلام حساس با کاربرد دومنظوره لغووتامین نیازهای ایران ازطریق کمیسیون مشترک ایران و 1+5 تسهیل خواهد شد. به علاوه به دنبال مذاکرات نفس گیر، تأمین نیازهای دفاعی در توافق از شمول این بند مستثنی شده اند. 
برادران و خواهران گرامی زمانی به اهمیت این تغییرات اساسی و ماهوی نسبت به قطعنامه های سابق پی خواهند برد که توجه کنند تنها تا چند ماه قبل، اکثریت اعضای 1+5 به دنبال حفظ تمامی تحریم های 35 گانه اشاعه ای، تسلیحاتی و موشکی با حفظ عبارات خطرناک قطعنامه های 6 گانه قبلی بودند. ولی با مقاومت و منطق محکم فرزندان شما به این حد، آن هم خارج از چارچوب توافق، رضایت دادند. البته ما مواضع خود را در این موارد به صورت شفاف و صریح در بیانیه جمهوری اسلامی ایران که دیروز پس از تصویب قطعنامه صادر و به عنوان سند شورای امنیت ثبت شد منعکس کردیم. 
نمایندگان محترم 
شاخصه یک توافق خوب از نظر همه ما رعایت خطوط قرمز و چارچوبهای اصولی ترسیم شده از سوی مقام معظم رهبری است. تیم مذاکره مفتخر است که در طول دو سال گذشته همواره رعایت این خطوط و چارچوب ها را سرلوحه کار خود داشته است. از ابتدای مذاکرات و در طول دو سال گذشته بسیاری از خطوط قرمز ترسیمی به تدریج محقق گردید: همچون پذیرش غنی سازی در ایران، حفظ ماهیت آب سنگین اراک، عدم تعطیلی هیچ یک از تاسیسات، عدم نظارت بر سیستم های تسلیحاتی و موشکی ایران، عدم ورود به موضوعات غیرهسته ای، لغو فوری تحریم های اقتصادی و مالی، لغو فوری قطعنامه های شورای امنیت و ... . 
در طول چند ماه گذشته که با نزدیک شدن به پایان مذاکرات مباحث دقیق تر و حساس تر می شد، خطوط قرمز نظام نیز دقیق تر و مشخص تر شده و هر جا لازم بوده است توسط عالی ترین مقام در نظام با صراحت بیان شده است. این موارد اخیر را به شرح زیر می توان برشمرد: 
• تحریم های اقتصادی و مالی مرتبط با موضوع هسته ای به طور کامل در روزی که به عنوان 'روز توافق' شناخته می شود (حدود دو ماه نیم دیگر) لغو و در روز اجرایی شدن عملا برداشته می شود. 
• تحریم های تسلیحاتی و موشکی به شکلی که اشاره کردم از ابتدا به محدودیت تبدیل شده و بعد از مدت معینی برداشته خواهد شد. نقض این تحریم ها نقض قطعنامه است و نقض توافق محسوب نخواهد گردید. 
• تحریم های اشاعه ای مربوط به کالاهای دومنظوره لغو ولی در عمل از طریق یک کانال خرید در قالب کمیسیون مشترک انجام می شود. 
• درزمینه همزمانی لغو تحریم های اقتصادی ومالی باامضای توافق ومتناظر بودن اقدامات ایران وطرف مقابل،ابتدا شورای امنیت کلیه قطعنامه هایگذشته خود لغومی کند که دیروزاین کار انجام شد. این اقدام که به اصرار ماوعلیرغم مخالفت کنگره آمریکا صورت گرفت به معنی لغو همه قطعنامه ها حتی قبل ازاینکه مراحل قانونی تصمیم گیری درایران حسب نظرمقام معظم رهبری شروع شود می باشد که امتیاز مهمی برای ماست و نه سلب حقی از مراجع ذیصلاح کشور. 
• پیش از شروع اقدامات ایران در حوزه هسته ای، طرفهای آمریکایی واروپایی تحریمهای خود را قانونا لغو یا متوقف خواهند کرد. اثربخشی این لغو اززمانی است که اقدامات ایران انجام شود. 
• همزمان با اقدامات هسته ای ایران،طرف مقابل نیزاقدامات قانونی،تدوین مقررات اجرایی وآماده سازی وتوجیه بنگاههای اقتصادی ومالی را درهمین زمان انجام خواهدداد. تدوین مقررات ودستورالعمل های داخلی رفع تحریم با مشورت ایران انجام می شود. 
• همانگونه که آژانس انجام یک رشته اقدامات مشخص از سوی ایران را تأیید می کند، که مغایرتی با نظر رهبری مبنی بر رد قضاوت کیفی آژانس ندارد، ایران نیز اقدامات طرف مقابل برای رفع تحریم ها را راستی آزمایی می نماید. 
• اصل تناظر حتی در زمان بندی لغو تحریم ها توسط کنگره و درخواست رییس جمهور از مجلس محترم برای تصویب پروتکل الحاقی نیز رعایت شده است. 
• درموضوع راستی آزمایی ِاقدامات ایران قبل از برداشته شدن عملی تحریمها،همان گونه که اشاره شد خطوط قرمز رعایت شده و نقش آژانس تنها کمّی است و باید صرفا همچون دو سال گذشته اقدامات میدانی را گزارش دهد. 
• برای حصول اطمینان از صحت عملکرد آژانس درموضوع مسایل باقیمانده که به غلط پیامدی خوانده می شود،جدول زمانی اجرای توافق به گونه ای طراحی شده است که قبل از کسب اطمینان لازم،هیچ اقدامی در حوزه هسته ای توسط ایران انجام نخواهدشد. 
• در مراحل بعدی نیز دوره های زمانی معین درنظرگرفته شده اند وهیچ چیز (مثل رفع محدودیتهای تسلیحاتی،یاخاتمه بررسی شورای امنیت) موکول به گزارش محتوایی آژانس نخواهد بود. 
• البته درصورتی که آژانس گزارش جامع خود مبنی برفقدان مواد وفعالیتهای اعلام نشده درایران را سریعتر بدهد،بسیاری ازدوره های پیش بینی شده زودترخاتمه خواهندیافت ومنتظرپایا ندوره زمانی نخواهند شد. 
• در رابطه با خط قرمز رعایت امنیت وحرمت اماکن نظامی و دانشمندان، در توافق امضا شده اخیر بین ایران و آژانس برای حل و فصل موضوعات باقی مانده با نظارت دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی به گونه ای انجام شده است که تمامی ملاحظات ایران رعایت می شود. 
• درآینده همه نظارت ها برطبق روش های معمول بین المللی در قالب پروتکل الحاقی خواهد بود و در برجام به صراحت ذکر شده است که درخواست ها با در نظر داشتن حقوق حاکمیتی ایران و در حداقل ضروری برای اجرای موثر مسئولیتهای راستی آزمایی تحت برجام، نگه داشته خواهد شد. هماهنگ با رویه های بین المللی پادمانی، چنین درخواست هایی با هدف مداخله در فعالیت های نظامی ایران یا دیگر فعالیت های مرتبط با امنیت ملی ایران نبوده و منحصراً برای حل نگرانی هایی برخاسته از تحقق تعهدات برجام و دیگر تکالیف پادمانها و عدم اشاعه ایران خواهد بود و از آژانس خواسته می شود تمام احتیاط را برای صیانت از اسرار صنعتی، فناورانه و تجاری و همینطور دیگر اطلاعات محرمانه که به آن دست پیدا می کند، به کار گیرد. 
• در بحث دوران محدودیت ها، تاکید برخط قرمز مقام معظم رهبری مبنی برای نکه محدودیت غنی سازی وبه ویژه تحقیق وتوسعه غنی سازی میبایست زیر ده سال باشد،اصلی ترین محور مورداختلاف وازدعواهای عمده درآخرین دورمذاکرات بودکه تالحظات آخر ادامه یافت. نهایتاهمانطور که درمتن برجام مشاهده میشود دوره هشت سال محدودیت برای برنامه غنی سازی وتحقیق وتوسعه غنی سازی صراحتا ذکرشده است وپس ازآن ایران برنامه طبیعی خود به سمت تجاری و صنعتی شدن را بایک شیب معقول ومنطقی طی خواهد کرد. 
• در تمامی این دوره تحقیق و توسعه غنی سازی ادامه خواهد داشت و پیشرفته ترین سانتریفیوژهای ما مراحل منطقی تحقیق و توسعه خود را همراه با گازدهی در آبشارهای میانی طی خواهند کرد و نیز تحقیقات دانشگاهی همانگونه که برادر عزیزم جناب آقای دکتر صالحی توضیح خواهند داد بدون وقفه ادامه می یابد. در این زمینه هم باور داریم که در حد توان خطوط قرمز مقام معظم رهبری را رعایت کرده ایم. 
• دربرخی موارد (مثل رآکتورهای آب سنگین به غیراز اراک و یا موارد مربوط به شفافیت که محدودیت تلقین می شود) ازماه ها قبل دوره زمانی بیشتری ازسوی خود ما با توجه به برنامه های خودمان و امکانات و نیازهای ملی مان پیشنهاد شده بود،که هدفازآن پایین آوردن دوران درخواستی 20 ساله و یا بیشتر طرف مقابل برای برخی محدودیت ها و بسته شدن پرونده در شورای امنیت ظرف 10 سال بود. 
• دو مورد که با سروصدای زیاد به عنوان دوره های 20 و 25 ساله از سوی کاخ سفید مطرح می شود، محدودیت نیست که خلاف خطوط قرمز تعیین شده از سوی رهبری معظم باشد؛ بلکه صرفا اقدامات شفافیت ساز مانند نظارت بر معادن است که پس از بررسی کارشناسی نه تنها مشکلی برای کشور ایجاد نمی کند، بلکه از بسیاری اتهامات در آینده که می توانند به درخواست های غیرمنطقی برای دسترسی منجر شوند نیز جلوگیری می کند. 
• اما در رابطه با خطوط قرمز مربوط به فردو، 6 زنجیره سانتریفیوژIR-1 (1044 ماشین) باکلیه زیرساختها درفردو باقی خواهند ماند. که ازاین شش زنجیره،دوزنجیره (348 ماشین) در حال چرخش خواهد ماند و به تدریج ودرقالب یک همکاری دوجانبه با روسیه به امرتولید ایزوتوپهای پایدارخواهند پرداخت. چهار زنجیرهی بقیه (696 ماشین) به صورت خاموش ولی آماده به کار درسرجای خودباقی خواهند ماند. 
• بقیه ماشین ها وزیرساخت های آنها در یک فاصله زمانی یکساله به نطنزمنتقل خواهندشد ودرکنارسایرسانتریفیوژهای جمع آوری شده،بر خلاف اصرار برخی کشورهای غربی، درزیرزمین نطنز نگهداری خواهند شد تا درزمان مقتضی برای جایگزینی سانتریفیوژهای از رده خارج به کارگرفته شوند. فاصله زمانی یکساله به منظور اعمال دقت کافی درانتقال آنها وجلوگیری از واردآمدن صدمه می باشد. در این رابطه نیز در حد توان خطوط قرمز رعایت شده و به محضر مقام معظم رهبری گزارش شده است. 

• اما در مورد خط قرمزها پیرامون اراک می توان گفت که به لطف خدا تمامی نکات مورد نظر معظم له به صورت کامل اجرا شده است. نخست اینکه ماهیت آبسنگین اراک درجریان مدرن سازی به طورکامل حفظ خواهدشد. بدین منظور طراحی مفهومی راکتورجدید که توسط دانشمندان کشورمان صورت گرفته عینا ضمیمه توافق شده است. 
• ثانیاً درضمیمه شماره 5 توافق که مربوط به جدول زمانبندی اجرا می باشد،مرحله امضای توافق اولیه بین ایران،چین وسایرکشورهای علاقمند برای مشارکت درپروژه نوسازی اراک،قبل از هرگونه اقدام عملی من جمله خروج قلب رآکتور صورت می گیرد.مجوز این اقدام که ممنوعیت شدید در قالب قطعنامه های قبلی داشت از هم اکنون تحت ماده 41 منشور در قطعنامه 2231 صادر شده است. 
• نگرانی مقام معظم رهبری در مورد تولید سوخت در داخل، درمتن اصلی ودرضمیمه شماره یک توافق تصریح شده است که ایران امکان تولید سوخت درداخل خاک خود را دارد وحتی ذکرشده است که کمیسیون مشترک دراین حوزه بسیار پیچیده فنی به ایران کمک خواهدکرد. 
• در توافق همچنین تصریح شده است که سوخت راکتور جدید اراک نیز درایران تولید خواهد شدبه غیرازاولین محموله که عمدتا به دلایل فنی درخارج ازکشور (احتمالادرچین) صورت می گیرد. 
• همچنین تاکیدشده است که چنانچه سوخت تولیدشده درایران ازاستانداردهای بین المللی لازم برخوردارباشد از شمول محدودیت 300 کیلو برای نگهداری موادغنی شده خارج خواهدشد. 
• ذخائرموادغنی شده یا درداخل کشوربه اورانیوم طبیعی تبدیل خواهند شدویادرمقابل دریافت اورانیوم طبیعی فروخته خواهد شد. بدین ترتیب نه تنها ایران وارد بازار انحصاری بین المللی فروش اورانیوم غنی شده می شود، بلکه ممنوعیت فروش اورانیوم طبیعی به ایران که 35 سال است به شدت اجرا می شود لغو خواهد شد. این مجوز در قطعنامه 2231 نیز تحت ماده 41 از هم اکنون صادر شده است. لازم است در اینجا تأکید کنم که چندین مورد از اشارات به ماده 41 در قطعنامه 2231 دیروز در واقع برای صدور مجوزهایی است که از دیروز و نه از روز اجرایی شدن اعتبار عملیاتی پیدا می کند و لذا نباید توسط عزیزان به ضرر ایران تفسیر شوند. 
• برخلاف خواسته و اصرار طرف مقابل،هیچ یک ازسانتریفیوژها وزیرساختهای آنها که جمع آوری میشوند نه ازکشور خارج میشود و نه منهدم می گردد. قلب اراک نیز پس ازخروج از راکتوربرای جایگزینی باقلب جدید،درکشورنگهداری می شود. 
• خط قرمز بعدی خودداری از پذیرش بازرسی و یا ممنوعیت در حوزه صنایع دفاعی و موشکی بود که به صورت کامل در توافق حاصل شده و حتی در قطعنامه شورای امنیت نیز تا حد قابل قبولی تأمین شده و به محضر رهبری معظم گزارش شده است. با مقاومت بسیار شدید تیم مذاکره کننده، طرف مقابل خواسته های اولیه خود برای نظارت و راستی آزمایی بر برنامه موشکی و تست های موشکی را به طور کامل کنار گذاشت.در قطعنامه 2231 ممنوعیت شدید هرگونه برنامه موشکی ایران از اقدام اجباری، قابل پیگرد و حتی قابل پیشگیری قهرآمیز ذیل فصل هفت در قطعنامه 1929 خارج شده و به محدودیت غیرالزام آور تبدیل شده و کلیه سازوکارهای نظارتی و عواقب نقض حذف شده است.من دوستان و کارشناسان عزیز را دعوت می کنم که فقط برای یک بار بند 9 اجرایی و بند ماقبل آخر مقدماتی قطعنامه 1929 را با دقت مطالعه فرمایند و آنرا با بند 3 ضمیمه 2 قطعنامه 2231 مقایسه نمایند. آن زمان متوجه خواهند شد که چه تحول مهمی در این زمینه رخ داده است. 
• همچنین نحوه اشاره به موشک های بالستیک به صورت محتوایی دگرگون شده و بجای عبارت «موشک های بالستیک دارای قابلیت حمل سلاح هسته ای» با تلاش در چند روز آخر مذاکرات به عبارت «موشک های بالستیک که برای قابلیت حمل سلاح هسته ای طراحی شده اند» تبدیل شده است. همانگونه که در بیانیه آورده ایم «توانمندی های نظامی ایران از جمله موشک های بالستیک، منحصرا برای دفاع مشروع هستند. این تجهیزات برای قابلیت حمل سلاح های هسته ای طراحی نشده اند و بنابر این، خارج از حیطه یا صلاحیت قطعنامه شورای امنیت و پیوست های آن می باشند.» 
• به علاوه موضوع موشک و خرید و فروش سلاح صراحتاً خارج از توافق و تنها جزئی از قطعنامه است که عدم اجرای آن تخلف از توافق محسوب نخواهد شد. این امر در متن برجام تصریح شده و در بیانیه جمهوری اسلامی ایران نیز توضیح داده ایم که «جمهوری اسلامی ایران تفاهم مشترک و توافق صریح همه طرف های شرکت کننده در برجام را مورد تاکید قرار می دهد که بر مبنای آن مفاد قطعنامه 2231 شورای امنیت در تایید برجام، به مثابه مفاد برجام نبوده و به هیچ وجه نمی تواند اجرای برجام را تحت تاثیر قرار دهد.» 
• به علاوه برای تأکید بر حقوق کشور در تأمین نیازهای دفاعی و همکاری با متحدین منطقه ای در مبارزه با افراط و تروریزم، در بیانیه جمهوری اسلامی ایران تصریح کرده ایم که «دولت جمهوری اسلامی ایران مصمم است به طور فعال برای ارتقاء صلح و ثبات در منطقه در مواجهه با تهدید فزاینده‏ی تروریسم و افراط گرایی خشونت بار کمک کند. ایران نقش پیشرو خود را در مبارزه با این خطر ادامه خواهد داد و آماده است با همسایگان خود و جامعه بین المللی در پرداختن به این تهدید مشترک جهانی بطور کامل همکاری نماید. علاوه بر این، جمهوری اسلامی ایران تدابیر لازم برای تقویت توانمندی های دفاعی خود به منظور حراست از حاکمیت، استقلال و تمامیت ارضی خود در مقابل هر گونه تجاوز و همچنین مقابله با تهدید تروریسم در منطقه را ادامه خواهد داد.» 
نمایندگان محترم، 
دیروز قطعنامه جدید شورای امنیت ملل متحد در رابطه با موضوع هسته ای ایران صادر شد، قطعنامه ای که برجام را مورد تایید قرار داده و بدینوسیله برنامه غنی سازی ایران را مورد شناسایی قرار می دهد. این قطعنامه ای منحصر به فرد در تاریخ شورای امنیت به شمار می رود که دارای ویژگی های زیر است: 
• این نخستین بار در تاریخ شورای امنیت است که کشوری با مذاکره و بدون جنگ یا تسلیم و بدون اجرای الزامات 6 قطعنامه فصل هفتمی منشور، از زیربار تحریم ها و نهایتاً از زیر بار نظارت شورا آزاد می شود؛ 
• بر خلاف شش قطعنامه قبلی، این قطعنامه ذیل ماده 25 و نه فصل هفت منشور صادر شد. 
• البته به دلیل اعمال تحریم ها در قطعنامه های قبلی ذیل ماده 41، لغو آنها و مقررات مربوط به لغو به ضرورت ذیل ماده 41 منشور آمده است، ولی قطعنامه ذیل فصل هفت نیست. این بدان معنی است که شورای امنیت دیگر برنامه هسته ای ایران را تهدید علیه صلح و امنیت بین الملل به شمار نمی آورد و همانطور که در بند 7 مقدماتی قطعنامه هم آمده است، این نمایانگر یک تغییر بنیادین در رویکرد شورای امنیت نسبت به ایران است. 
• مجددا برای نخستین بار در تاریخ شورای امنیت، با کشور هدف در نگارش قطعنامه مذاکره شده است. چنین اقدامی در تاریخ شورا سابقه نداشته است. 
• برجام ضمیمه قطعنامه و در حقیقت جزئی از آن است. بازهم این اولین بار در تاریخ شورای امنیت است که شورا برنامه غنی سازی یک کشور در حال توسعه را می پذیرد و نسبت به ادامه آن چراغ سبز می دهد. آن هم برنامه ای که در 6 قطعنامه قبلی صراحتاً خواهان تعلیق و یا حتی تعطیلی آن شده بود. 
• دیگر چیزی را به عنوان تحریم علیه ایران به رسمیت نمی شناسد. آن دسته از تحریم های غیر اقتصادی و مالی هم که قرار بود در فاصله زمانی معقولی لغو شوند، تنها برخی محدودیت های موقت خواهند بود که تاریخ انقضا دارند و هیچ سازوکاری برای ضمانت اجرای آنها، همچون کمیته تحریم و پانل کارشناسی که در قطعنامه های گذشته ایجاد شده بودند، دیگر وجود نخواهند داشت. فی الواقع قطعنامه جدید رژیم تحریم شورای امنیت علیه ایران را به کل برمی چیند. 
• نکته مهم دیگری که در یکی دو روز گذشته به صورت ناقص و حتی مخاطره آمیز مطرح شده و باید اصلاح شود و من اینجا مجددا تکرار می کنم این است که به صراحت برنامه جامع اقدام مشترک یا همان برجام، بین مفاد قطعنامه و مفاد برجام تفکیک قائل شده و قطعنامه را جزئی از توافق نمی داند و لذا نقض احتمالی قطعنامه، نقض توافق به حساب نخواهد آمد. این بدان معنی است که تمامی سیاست های دفاعی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران به قوت ادامه خواهند یافت و همچنان که مقام معظم رهبری فرمودند تمامی قابلیت های دفاعی و حریم امنیت کشور حفظ خواهد شد. از سوی دیگر سیاست های منطقه ای جمهوری اسلامی ایران نیز دستخوش هیچ گونه تغییری نخواهد شد و ما به سیاست حمایت از متحدین خود در منطقه برای مقابله با افراط و تروریسم ادامه خواهیم داد. 
• نهایتاً قطعنامه 2231 دارای نقشه کامل راه از ابتدا تا انتها است و همه گام ها تا زمان حتی لغو خود و خاتمه بررسی موضوع در شورای امنیت را پیش بینی کرده است. به عبارت دیگر این آخرین قطعنامه شورای امنیت در خصوص موضوع هسته ای ایران خواهد بود. به همین دلیل برخی مفاد آن پیچیده و یا حتی برای برخی نگرانی ایجاد کرده است. 
یکی از این نکات، بحث برگشت پذیری تحریم ها و به عبارتی بازگشت قطعنامه های لغو شده است. اولا برگشت پذیری صرفاً در قطعنامه مطرح نشده و قسمت اصلی آن در صفحات آخر متن اصلی برجام آمده است. در قطعنامه به دلیل اینکه با لغو تحریم ها سروکار دارد، برگشت پذیری یک سویه به نظر می رسد، اما در متن برجام، برگشت پذیری موضوعی دوطرفه است و ناظر بر نگرانی ما از خلف وعده طرف مقابل و ضرورت وجود سازوکاری برای برخورد با آن نیز هست. لذا در صورت نقض تعهدات طرف مقابل، جمهوری اسلامی ایران قابلیت برگشت به برنامه هسته ای خود را به شیوه قبل از توافق حفظ کرده است. گروه 1+5 به شمول روسیه و چین هم چنین امکانی را برای خود حفظ کرده اند. 
ثانیا بر اساس برجام که در بندهای مربوطه قطعنامه نیز مورد اشاره و تایید قرار گرفته، چنانچه هر یک از کشورهای ذیربط از جمله ایران مدعی باشند که طرف دیگر تعهدات خود بر اساس توافق را نقض کرده است می بایست به یک سازوکار حل اختلاف که روند نسبتا طولانی و مرحله بندی شده ای را در بر دارد مراجعه نمایند. این روند دقیقاً به منظور جلوگیری از بهانه تراشی برای فرار از تعهدات طبق برجام است. 
جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده است و در قطعنامه شورای امنیت هم منعکس شده است که در صورت بازگشت کلی یا جزئی تحریم ها، به ویژه تحریم های شورای امنیت، ایران دیگر به تعهدات داوطلبانه خود بر طبق برجام پایبند نخواهد بود. در بیانیه هم اعلام کردیم که در این صورت همکاری خود با آژانس را نیز مورد بررسی مجدد قرار خواهیم داد. یک نشریه آمریکایی مدعی شده است که این اقدامهزینه بازگرداندن تحریم ها را بسیار بالا برده و قدرت بازدارندگی بالایی در برابر بازگشت پذیری در مقابل تخلفات ساده ایجاد کرده و آن را محدود به موارد نقض گسترده برجام توسط ایران نموده است. 
ملاحظه می فرمایید که این روند به خصوص برای بازگرداندن تحریم های شورای امنیت روند آسانی نیست و برای کشوری که قصد داشته باشد بدون نقض فاحش توافق از سوی ایران، تحریم ها را با بهانه گیری برگرداند هزینه سیاسی سنگینی در بردارد که نتیجه آن بی توجهی جامعه بین المللی و بی اعتباری تحریم های بازگردانده شده خواهد بود. 
البته آنچه در حقیقت مانع چنین بهانه جویی هایی می گردد قدرت و اقتدار جمهوری اسلامی است. مهم این است که ظرفیت بازگشت پذیری در برنامه هسته ای ایران بسیار بالاست و حتی بر خلاف تصور عمومی در ایران، منتقدین آمریکایی توافق ادعا می کنند که سرعت بازگشت ایران به برنامه قبلی خود به مراتب بیشتر از سرعت بازگشت تحریم هایی خواهد بود که سال ها سازمان دادن به آن و جلب حمایت جهانی از آن طول کشیده است. 
البته باید تأکید کنم که این موضوع حتماً خواسته ایران نبوده است. این مورد از همان بده بستان هایی است که صورت گرفته و زمان زیادی را به خود اختصاص داده است. طرف مقابل همواره در برابر لغو یک جای قطعنامه های شورای امنیت مخالفت می نموده و تنها حاضر به تعلیق های موقت قطعنامه ها بوده است. نهایتاً در یک مذاکره طولانی و نفس گیر، در برابر تسلیم غرب در برابر خواست راهبردی ایران برای لغو یک باره کلیه قطعنامه ها، این روش، آن هم به صورت دو طرفه و با تأمین بسیاری از نظرات ایران مورد توافق قرار گرفته است. این گونه بده بستان ها جزئی از ذات مذاکره است. 
خواهران و برادران گرامی، 
برجام، به اعتراف جامع تحلیل گران منطقه ای و جهانی، جایگاه ایران را به عنوان بزرگترین قدرت منطقه تثبیت و تحکیم نموده است. قدرتی که در عین پیگیری سیاست های اصولی خود در مقابله با نظام سلطه، می تواند یکی از بزرگترین و طولانی ترین بحران های بین المللی را به شیوه مسالمت آمیز و از طریق مذاکره با شش قدرت بزرگ جهانی حل و فصل نماید و در عین حال همه ظرفیت ها و توانایی های برنامه هسته ای خود را حفظ کرده و با برخورداری از همکاری های بین المللی به مسیر منطقی خود برای رسیدن به یک ظرفیت تجاری و صنعتی با آخرین استانداردهای علمی، و با نشاط و آرامش بیشتر ادامه دهد. 
ما در صورت طی مراحل تصویب، به دقت رفتار طرف مقابل را رصد می کنیم و در برابر هرگونه تخلف و زیاده طلبی ایستادگی خواهیم کرد همان گونه که مردم ما در 36 سال گذشته و ما در 22 ماه گذشته نشان داده ایم. نگران حرف های تبلیغاتی و نامه های بی ارزش هم نباشید که در ماهیت توافق تأثیری نخواهند داشت. 
آنچه بدست آمده حاصل کار گروه مذاکره کننده نیست. این توافق نتیجه و تجلی عزت و اقتدار ملی است. به تعبیر مقام معظم رهبری در نماز عید فطر 'حدود دوازده سال است شش کشور بزرگ جهان تلاش می کنند ایران را از پیگیری صنعت هسته ای بازدارند و همان گونه که برخی گفتند، پیچ و مهره های هسته ای ایران را بکلی باز کنند، اما امروز مجبور شده اند گردش چند هزار سانتریفیوژ و ادامه تحقیق و توسعه را در ایران بپذیرند و تحمل کنند و این، معنایی جز اقتدار ملت ایران ندارد.' 
اکنون مهم ترین وظیفه ما حفظ وحدت و انسجام ملی است که خمیرمایه اقتدار و صلابت ملی است. آنچه ما را در این مسیر دشوار 12 ساله به پیش برده و برای ما اقتدار آفریده است، مقاومت و صبوری مردم قهرمان و دلاور ایران در برابر تمامی فشارها و تهدیدها و تحریم ها، تکیه به ظرفیت ها و استعدادهای ملی و تقویت خودباوری عمومی، در کنار هدایت های داهیانه مقام معظم رهبری، و بالاتر از همه فضل و کرم الهی و عنایات ویژه ائمه معصومین صلوات الله علیهم اجمعین و بقیه الله الاعظم روحی و ارواح العالمین له الفدابوده است. آنچه هم که در آینده اقتدار جمهوری اسلامی ایران را صیانت خواهد کرد حفظ همین مولفه هاست. و چه دقیق و حکیمانه فرمودند مقام معظم رهبری در دیدار مسئولان نظام با ایشان در عید فطر که ملت ایران باید متحد باشد و قضایای هسته ای نباید زمینه ساز دودستگی در کشور شود. 
برادران و خواهران گرامی، 
بیاییم در شرایطی که دنیا ایران مقتدر و رهبر عظیم الشأن ما را پیروز این نبرد تاریخی می داند، و دوستان ما در منطقه و مقاومت اسلامی همگی مشعوف اند و بدخواهانمان ماتم گرفته اند، ما نیز یک دل و یک زبان گفتمان غلبه اراده مردم بر فشار و تحمیل را تقویت کنیم و فارغ از همه گرایش های سیاسی با تمام توان از عزت و خودباوری این مردم بزرگ پاسداری کنیم. 
والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته


سخنان صالحی در مجلس شورای اسلامی
علی اکبر صالحی رییس سازمان انرژی اتمی از دستاوردهای فنی مذاکرات دفاع کرد و گفت: آنچه در زمینه فنی بدست آمده بس بزرگ است و تاریخ آن را نشان خواهد داد. قدر بدانیم و شاکر باشیم.
علی اکبر صالحی، رییس سازمان انرژی اتمی که صبح سه شنبه همراه با محمدجواد ظریف و سایر اعضای تیم مذاکره کننده به مجلس شورای اسلامی رفته بود و در جلسه علنی سخن می گفت، افزود: من مسئولیت شرعی، وجدانی، عرفی و عقلانی آنچه که در زمینه فنی بدست آمده را می پذیرم.
وی اظهار داشت: پاردایم تعاملات سیاسی جهان از این پس به گونه ای فراگیر تغییر خواهد کرد و زنگ این تغییر در وین زده شد.
صالحی با اشاره به گزارش محمدجواد ظریف در جلسه علنی مجلس درباره مذاکرات هسته ای گفت: آنچه که وی گزارش داد به قدر کافی فراگیر و کامل بود. برخی از صحبت ها و ادعاهایی که خواهد شد ممکن است ظاهر متناقضی داشته باشد ولی امیدوارم با شرحی که خواهم داد این تناقض برطرف شود. 
وی ادامه داد: مذاکره امر ساده ای نیست آن هم با چالشی که با جنود شیطان باشد؛ مذاکره با کسانی که همواره به دنبال مکر و مکاری بودند کار آسانی نیست اما این ملت بزرگوار در بستری که انقلاب شکوهمند اسلامی برای آنها فراهم کرده است توانست با تمسک به باورهای خودش و توکل به خدای لایزال و پیروی از رهنمودهای رهبر معظم انقلاب به گونه ای عمل کند که که امروزه بنده به عنوان یک هموطن اظهار می کنم که به آنچه به دست آورده ایم می بالم. 
رییس سازمان انرژی اتمی گفت: بنده به عنوان یکی از افرادی که از ابتدای پیدایش این پرونده تصنعی حضور داشته ام و به عنوان نماینده دایم جمهوری اسلامی ایران در اژانس بین المللی انرژی اتمی فعالیت می کردم و تا به امروز نیز در این حوزه فعالیت می کنم سیر تحولات و نحوه برخورد با این مساله را کاملا شاهد بودم که در این 12 سال پرچالش این ملت با استواری و استقامت و نقش آفرینی رهبر معظم انقلاب توانسته است با عزت و سرافرازی به ایستگاه آخر برسد. 
صالحی افزود: آنچه که امروز بنده می خواهم بیان کنم به عنوان یک شاهد است ، به عنوان کسی که 44 سال است در این فناوری فعالیت می کند و بیش از 38 سال به عنوان هیات علمی دانشگاه صنعتی شریف فعالیت دارد این موضوع را مطرح می کنم. افتخار من این است که به عنوان معلم در خدمت بخش قابل توجهی از مدیران ارشد سازمان انرژی اتمی بوده ام. 
وی ادامه داد: بنده اینجا آمده ام که شهادت بدهم مسوولیت شرعی، وجدانی، عرفی و عقلانی آنچه را که در بعد فنی به دست آورده ایم، می پذیرم. دستاوردی که به دست آمده بس بزرگ است و تاریخ این را نشان خواهد داد؛ پارادایم تعاملات سیاسی جهان به گونه ای فراگیر تغییر خواهد کرد و زنگ این تغییر در وین زده شد. 
صالحی اظهارداشت: برای اولین بار یک کشور در حال توسعه توانسته است در تعاملات بین المللی پرچالش سیاسی جهان در جایگاه یک کشور توسعه یافته قرار بگیرد و این اولین باری است که یک کشور توانسته است در مقابل قدرتمندان جهان از نظر اقتصادی حضور یابد. 
وی ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران به برکت انقلابش، ملتش ، همت مسوولینش توانسته چنین جایگاهی را پیدا کند که این موضوع و دستاورد را تبریک عرض می کنم و باید این را قدر بدانیم و شاکر باشیم. 
رییس سازمان انرژی اتمی گفت: مذاکرات 1+5 سالها طول کشید، عزیزانی که قبلا مسوولیت مذاکرات را داشتند همگی زحمت های فراوان کشیدند، جناب آقای دکتر روحانی جناب آقای دکتر لاریجانی، جناب آقای دکتر جلیلی اکنون جناب آقای دکتر ظریف زحمت های زیادی کشیدند. 
صالحی افزود: اگر امروز افق های بلندتری را می بینیم برای این است که بر شانه های قبلی ها ایستاده ایم . اینطور نیست که زحمات گذشتگان بیهوده باشد .قطعا این گونه نیست چرا که هر کس خشتی روی خشت گذاشت و خشت نهایی را بزرگواران عزیز ما در مذاکرات اخیر گذاشتند. 
وی ادامه داد: رهبر معظم انقلاب وقتی متوجه شدند که مذاکره با 1+5 سالها ادامه داشته و نتوانسته است به نتیجه مورد نظر برسد با تدبیر و پیشنهادی که خدمت ایشان ارایه شد پذیرفتند که راه دیگری باز شود و مسیر دوم مسیر مذاکره با آمریکا بود که فرمودند هر دو مسیر باید هماهنگ شود. 
رییس سازمان انرژی اتمی گفت: خوشبختانه در دولت یازدهم این تدبیر به زیبایی انجام گرفت و مسوولیت هر دو مسیر را به انسانی فرهیخته و کارآشنا واگذار کردند که نتیجه آن نیز بسیار مبارک و میمون است. 
صالحی افزود: در لوزان در زمینه فنی ما به تفاهمی رسیدیم و در وین که هفته پیش در آنجا بودیم در فاصله بین لوزان و وین تدبیری کردیم و گفتیم دبه ها درآوردند که واقعا همینطور بود، سعی کردند پیکره ای که در لوزان تراشیده شده بود آرام آرام نحیف تر کنند و بیشتر از آن بتراشند تا بلکه به آن مواردی که قبلا فکر می کردند و احساس کردند از دست داده اند برسند. 
وی ادامه داد: شما ممکن است این را بیان کنید که آیا آمریکا با آن همه امکانات و آن همه مشاوره های فنی ممکن است یک دفعه مورد غفلت قرار بگیرد؟ بله این چنین شده است برای این که جمهوری اسلامی ایران نیز کم نداشت و با توکل به خدا و ائمه اطهار خودنمایی کرد. 
معاون رییس جمهوری گفت: خیلی ها سعی کردند که این پیکره را بتراشند اما نتوانستند؛ جلسه هر چند علنی است اما بنده عرض می کنم که بروند بررسی کنند، ما در وین در امور فنی گام های بلندتری را نسبت به لوزان جلو گذاشتیم و این خیلی عجیب است و این محقق شد. 
رییس سازمان انرژی اتمی اضافه کرد: آن ها گفته اند که باید راه تولید سلاح هسته ای ایران را ببندیم ، پس محدودیت هایی را ایجاد کنیم که جلوی تولید سلاح هسته ای توسط ایران بسته شود. خب مگر ما به دنبال سلاح هسته ای بوده ایم مگر ما به دنبال پیمودن راه در این راه ها بوده ایم که انها می خواهند مانعی بر سر آن بگذارند.
وی افزود: هر چقدر می خواهند مانع در این راه ها بگذارند، ما بر اساس فتوای مقام معظم رهبری، تولید، انباشت و به کارگیری سلاح های کشتار جمعی از جمله سلاح های هسته ای را حرام می دانیم، پس هر راهی که به تولید سلاح کشتار جمعی منجر شود آن راه را مسدود می کنیم.
وی ادامه داد: ما خواهان رفتن به این راه نیستیم، اما از دید آن ها این محدودیت ها در این راه ها گذاشته شد که از دید افکار عمومی محدودیت هم برای ما تلقی می شود.
صالحی اضافه کرد: من می خواهم بگویم این به ظاهر محدودیت تلقی می شود اما محدودیتی نیست که اساس، نشاط هسته ای و فعالیت های هسته ای ما را دچار رکود، کندی ویا خدای نکرده توقف کند.
رییس سازمان انرژی اتمی افزود: یکی از راه ها این بود که ذخایر اورانیوم بایستی به حداقل برسد، ذخایر اورانیوم ما هم اکنون در حدود 7 تن است، ما برای اینکه سالانه بوشهر را تامین کنیم نیاز به 30 تن داریم، سال ها طول کشیده است که به این 7 تن برسیم، ما الان این 7 تن را چکار کنیم.
معاون رییس جمهوری گفت: تا به امروز تمام چالش فنی ما این بود که فناوری هسته ای را به هر قیمتی که شده است تثبیت کنیم تا جایگاه جمهوری اسلامی ایران رادر جهان ثابت کنیم. اکنون فرق می کند. آن موقع هزینه فایده مبنای عمل ما نبود، آن موقع تثبیت این فناوری بود که کسی به ما کمک نمی کرد. خب آن موقع هزینه کردیم، ممکن است از نظر اقتصاددان ها خیلی قابل توجیه نبوده باشد ولی می بینیم الان ما 30 تن نیاز داریم، 7 تن تا به امروز تولید کرده ایم.
وی افزود: با این روندی که داشته ایم سالی تقریبا 2 تن ، که اگر 7 تن را کنار بگذاریم باید 10 -15 سال دیگر هم تولید می کردیم. در این جا ممکن است که سوال مطرح شود که بقیه سانتریفیوژها را هم راه بیندازید، خب بقیه سانتریفیوژ ها هم می شود 4 تن، لااقل ما باید 8 سال دیگر تولید کنیم که به یک سال بوشهر برسیم. این یعنی اینکه همان فاصله 10 را داریم طی می کنیم یعنی همین الان با همه سانتریفیوژ ها.
صالحی گفت: سوال بعدی ممکن است این باشد که سانتریفیوژ ها را بیشتر کنید، ما قبلا اینجا صحبت کردیم سانتریفیوژIR1 جزو سانتریفیوژ های ابتدایی ما بود، ما نمی توانیم از این به بعد وارد عرصه تجاری سازی شویم و هزینه فایده را در نظر بگیریم و با این سانتریفیوژها بخواهیم تولیدات و نیازهای سالانه بوشهر را برطرف کنیم. بنابراین ما باید به دنبال نسل جدید باشیم، نسل جدید هم به ان صورت که ما می خواهیم فعلا در دسترس ما آن گونه نیست، IR2M و IR4 هست، اما IR6و IR8 هنوز در دسترس نیست و باید همچنان کار کنیم.
رییس سازمان انرژی اتمی ادامه داد: ما در مجموع حتی اگر بخواهیم سانتریفیوژها را به کار بگیریم 7 - 8 سال طول می کشد تا به زمانی برسیم که تولید یک سال را تولید کرده باشیم. 
وی گفت: یک سوال دیگر. اصلا فرض کنیم که ما همین امشب به اندازه 190 هزار سو قابلیت و ظرفیت تولید غنی سازی داشته باشیم ، یعنی همین امروز این امکان را داشته باشیم. ما تا چه مدتی می توانستیم این قابلیت را حفظ کنیم. 
رییس سازمان انرژی اتمی افزود: ما تنها برای مدت محدودی می توانستیم این کار را انجام دهیم سپس متوقف می شدیم زیرا منابع مواد اولیه را به آن صورت نداریم اما چند سالی است که سازمان انرژی اتمی شروع به اکتشاف و استخراج کرده است و با اجازه رهبر معظم انقلاب و با جدیت تمام اکتشاف فضاهوایی می کنیم. 
وی گفت: انشاءالله با یک فاصله 8 تا 10 ساله سرعت اکتشاف و عملیات اکتشاف و استخراج ما به گونه ای خواهد شد که بتوانیم مواد اولیه مورد نیاز 190 هزار سو سالانه را تولید کنیم . اگر امروز 190 هزار سو داشتیم یکی ، دو سال قرار بود این 190 هزار سو کار کند ، یک دفعه دست روی دست بگذاریم که فاجعه می شد. چه می شد؟ چگونه می خواستیم تولید کنیم. 
صالحی گفت: اما این فاصله 7 - 8 سالی که در پیش داریم اکتشاف و استخراجی را که انجام می دهیم و الحمدالله خبرهای خوشی را هم داریم و اعلام خواهیم کرد. در وضعیتی قرار خواهیم گرفت که در این برهه 8 تا 10 سال و در این فاصله زمانی می توانیم دسترسی پیدا کنیم به تولید مواد منابع اولیه برای استمرار بخشیدن که آن زمان هم انشاءالله به 190 هزار سو خواهیم رسید. پس این یک راه است . آنها فکر می کنند که این برای ما محدودیت است که من عرض می کنم که این برای ما به آن صورت محدودیت نیست. 
صالحی افزود: محدودیت دوم برای ساخت سلاح هسته ای، گفته اند شما اجازه ندارید که با آب سنگین یعنی رآکتور آب سنگین (رآکتور اراک) را ادامه کار دهید چرا که سالانه 10 کیلو پلوتونیم تولید می کند. ما آمدیم گفتیم حاضریم کاری کنیم که کمتر از 10 کیلو تولید کند. اصلا ما که قصد ساختن بمب نداریم. من که در ابتدای عرایضم گفتم اگر قرار بود دنبال بمب برویم ، بله این محدودیت بود اما اگر قرار است به آن سمت نرویم این که 10 کیلو بشود زیر یک کیلو چه محدودیتی است. این هم یک محدودیت دیگری است که برای ما قائل شدند. 
وی اضافه کرد: گفته اند شما با فلزات پلوتونیم و اورانیوم کار نکنید. اصلا ما تا 15 سال آینده پلوتونیومی به آن مفهوم در اختیار نداریم که بخواهیم با آن کار کنیم. اصلا ما در یک مدت قابل توجهی فعلا به سراغ غنی سازی بالای 20 درصد نیستیم. این که فعلا برنامه ای برایش نداریم . این محدودیت قبول است اما ما پلوتونیومی نداریم که به فلز تبدیل کنیم و حالاها هم متصور نیست که داشته باشیم. ممکن است کسی سوال کند که سوخت بوشهر را می توانید پلوتونیومش را استخراج کنید. آن هم که طبق قرارداد باید به روسیه برگشت داده شود. 
وی گفت: ممکن است بگویم تحقیق و توسعه کمی محدود شده است. آنها گفته اند اگر ماشین های شما زود ارتقا پیدا کند می توانید این یک سال گریز را طی کنید. اینجا یک مختصر محدودیتی را ما پذیرفته ایم اما محدودیتی نیست که اساس تحقیق و توسعه ما را برهم زند. روی تمام سانتریفیوژهایی که داریم را رویش کار خواهیم کرد. IR1 ، IR2M ، IR4 ، IR6 ، IR6S ، IR7 و IR8 اینها اسمش در برجام آمده است. ما روی این سانتریفیوژها کار خواهیم کرد. این هم یک محدودیت غیرآزاردهنده ای است. 
وی در مورد موضوع سانتریفیوژها گفت: در افکار عمومی مسایل مختلفی در این باره مطرح شده که البته گاهی متناقض بوده است. می گویند شما در این 10 سال سانتریفیوژها IR8 تان قدیمی می شود. می گویم اصلا 7 ، 8 ، 10 سال طول می کشد که تا یک سانتریفیوژ IR8ی که ما هم اکنون داریم به مرحله تولید انبوه برسانیم. از حالا اگر روی IR8 کار کنیم، یعنی یک مختصر روی آن کار کرده ایم ولی اگر شتاب به کار دهیم 7 - 8 سال طول می کشد. 
وی افزود: IR8 ما تازه بعد از 8 سال می شود یک ماشین قابل استفاده تجاری که هزینه فایده در آن دیده شده باشد. چطور ممکن است بعد از 8 سالIR8 بشود یک ماشین از رده خارج شده. 
** پرسش های لاریجانی و پاسخ های صالحی
رئیس مجلس شورای اسلامی در ادامه جلسه ازصالحی پرسید: انتقال سوخت بوشهر به خارج از کشور آیا پذیرش محدودیت تلقی می شود یا خیر؟ 
صالحی پاسخ داد: انتقال سوخت مصرفی بوشهر در قراردادی که 20 سال قبل بسته شد، مورد قبول قرار گرفت. سوخت بوشهر به روسیه برگردانده می شود. سوخت اراک هم به شرط آنکه سوخت مصرف شده را به ایران برنگردانند، به خارج انتقال می یابد.
وی افزود: پس از ریاکتور، سوخت باید در استخرهایی نگهداری شود و بعد باید در عمق 5 کیلومتری زمین انبار شود. کاری هنوز آمریکایی ها نتوانسته اند برای آن راه حل پیدا کنند. دنیا هنوز برای سوخت های مصرف شده راه حل دائمی پیدا نکرده است.
صالحی تأکید کرد: نگهداری سوخت مصرف شده در خارج از کشور برای ما یک فرصت است، پلوتونیوم غیرقابل استفاده برای تولید سلاح هیچ ارزشی ندارد.
لاریجانی پرسید: این چه نوع تحقیق و توسعه ای است که می توانیم پس از 8 سال زنجیره IR6 وIR8 داشته باشیم، صالحی گفت: در کشورهای پیشرفته برای اینکه یک ماشین از نظر فنی از ابتدای خلق فکری تا رسیدن به تولید انبوه، 8 سال زمان نیاز دارد و برای رساندن به ظرفیت قابل اعتماد باید زنجیره ای از آنها ایجاد شود. این زنجیره ابتدا تک تک، دوتایی، سه تایی، 9تایی، 19تایی، 30تایی و 50تایی تست می شود.
رئیس سازمان انرژی اتمی اضافه کرد: برای به دست آوردن کارآیی ماشین ها تا زنجیره 19-20 تایی می توان بیش از 85 درصد ظرفیت ماشین ها را استخراج کرد و 15 درصد بقیه باید در فرآیند زنجیره های بزرگتری مشخص شود. در آن فرآیند است که ماشین ها بهینه سازی می شوند.
وی ادامه داد: محدودیت هایی را پذیرفتیم و از انتهای سال هشتم به تولید ماشین های IR6 وIR8 می پردازیم. IR6، 200 کیلو وIR8 نیز 200 کیلو تولید خواهند داشت و از ابتدای سال یازدهم نیز تعداد این ماشین ها افزایش می یابد و زنجیره های سانتریفیوژ ها ارتقا می یابد.
لاریجانی با طرح این پرسش که چرا ایران برای 15 سال حق ساخت ماشین های جدید در آب سنگین اراک نخواهد داشت، صالحی پاسخ داد: ابتدا ر اکتور آب سنگین اراک را کامل می کنیم. پس از بازطراحی آب سنگین اراک یکی از پیشرفته ترین رآکتورهای جهان را در اختیار خواهیم داشت. این ر اکتور 5-6 سال طول می کشد که به سرانجام نهایی برسد.
وی افزود: با ساخت ر اکتور مدرن اراک نیازی به ریاکتور جدید دیگری نداریم. این دستاورد یکی از بزرگترین موفقیت هاست که قبلاً در اختیار نداشتیم. 9 سال با ر اکتور اراک، تحقیق می کنیم و این مسأله به هیچ وجه محدودیت نیست.
صالحی خاطرنشان کرد: ر اکتور اراک در بازارهای جهانی یک میلیارد دلار قیمت خواهد داشت.
لاریجانی در سوالی دیگر از رئیس سازمان انرژی اتمی پرسید: توقف غنی سازی در فردو برای 15 سال آیا پذیرش محدودیت نیست؟ که صالحی پاسخ داد: در فردو ماهی 17 کیلو و در نطنز ماهی 200 کیلو غنی سازی خواهیم داشت که این عدد در یک سال در فردو 200 کیلو و در نطنز 2 تن است و نیاز ما 30 تن در سال است. پس فاصله معناداری برای تولید این حجم مواد غنی سازی شده داریم.
معاون رییس جمهوری اظهارداشت: فردو از ابتدا برای تحقیق و توسعه و برای نصب تجهیزات گران قیمت طراحی شده تا اگر خدا ناکرده اتفاق بدی افتاد بتوانیم از ماشین های گران قیمتمان نگهداری کنیم، ظرفیت نصب سانتریفیوژ در فردو حداکثر 3 هزار ماشین است. اما به دلیل عرض زیاد ماشین های IR8 این ظرفیت به 1000 تا 1500 ماشین کاهش می یابد اما در نطنز ظرفیت نصب 50 هزار IR8 را داریم.
رئیس سازمان انرژی اتمی با بیان این که از نظر تولید، سوخت فردو نیاز کشور را تأمین نمی کند، گفت: با این که فردو از ابتدا محل تحقیق و توسعه مطرح شد اما به دلایلی در برنامه ریزی های اولیه به مرحله تولید را هم انجام داد.
صالحی با اشاره به پافشاری غرب در به رسمیت نشناختن حق غنی سازی اورانیوم در ابتدای مذاکرات، گفت: فاصله 7-8 و 10 ساله برای ما چندان مهم نیست چون طی این مدت ماشین هایمان پیشرفته می شود و تجاری سازی می کنیم، بعد نطنز را توسعه می دهیم و راکتور اراک را با حفظ ماهیت آب سنگین ادامه می دهیم.
رئیس سازمان انرژی اتمی با بیان این که سوخت ر اکتور ایران با سوخت یک نیروگاه فرق می کند، افزود: سوخت ر اکتور باید در چارچوب کنوانسیون های بین المللی مورد استفاده قرار گیرد تا خدای ناکرده منجر به فاجعه نشود.
او ادامه داد: با پافشاری ها و هوشیاری های انجام گرفته برای اولین بار در توافقات به صراحت آمده است که ایران وارد این عرصه شده و طی دو سال آینده می توانیم سوختمان را بسازیم.
وی در ادامه با اشاره به اینکه ایران در بین کشورهای در حال توسعه تنها کشوری است که دو کالای استراتژیک خود یعنی اورانیوم غنی شده و آب سنگین را به بازارهای بین المللی ارائه می کند خاطرنشان کرد: ما در زمینه آب سنگین یک دستاورد بزرگی به دست آورده ایم. زیرا اگر ر اکتور اراک طبق روال، فعالیتش را ادامه می دادیم به200 تن آب سنگین نیاز داشتیم در حالی که ر اکتور اراک سالی 15 تن آب سنگین تولید می کند ما به زودی 200 تن آب سنگین مورد نیاز خود را تولید می کنیم اما مازاد آن را باید چه کرد ما در واقع به طرف مقابل تحمیل کردیم که آب سنگین خود را بفروشیم.
صالحی افزود: ادامه کار نطنزبا هزارن سانتریفیوژ، ادامه فعالیت اراک با حفظ ماهیت آب سنگین ، فروش ذخایر و آب سنگین ، تولید سوخت ، انجام PIE و استفاده از کمک های بین المللی بخش دیگری از دستاوردهای ما در این مذاکرات است.
رئیس سازمان انرژی اتمی خاطرنشان کرد: دست ما در ساخت سانتریفیوژهای جدید باز است به شرطی که به آن اورانیوم تزریق نکنیم، مراکز تحقیقاتی ما نیز می تواند تحقیقات خود را ادامه دهد.

نام:
ایمیل:
* نظر: