جمعه ۱۷ مرداد ۱۳۹۹ - August 07 2020
در نشست خبری بررسی ابعاد فنی برجام مطرح شد:
کد خبر: ۹۷۶۴
تاریخ انتشار: ۲۵ مرداد ۱۳۹۴ - ۱۶:۳۱
تجاری‌سازی توجیه و منطق خود را دارد و آن هم صرفه و سود اقتصادی است و البته در اینجا مهم‌ترین مساله ورود بخش خصوصی به صنعت هسته‌ای کشور است. در واقع تجاری سازی صنعت هسته‌ای در گرو مشارکت بخش خصوصی‌ست. البته صنعت هسته‌ای از صنایع استراتژیک و پراهمیت است و نقش دولت در اداره آن بسیار پررنگ است. با این حال در سالزمان معاونت خصوصی‌سازی و برون‌سازی ایجاد شده و برخی از بخش‌ها و پروژه‌ها به بخش خصوصی واگذار شده است و افق 15 ساله سازمان به گونه‌ایست که این صنعت بتواند در دامان بخش خصوصی و با هدایت دولت توسعه یابد
 امین درستی: در حالی که بیش از یک ماه از صدور برجام و آغاز فرآیند توافق نهایی هسته‌ای می‌گذرد، روز گذشته حبرنگاران حوزه انرژی هسته‌ای میهمان سازمان انرژی اتمی بودند تا ضمن بزرگداشت هفته دولت، میلاد حضرت معصومه (س) و البته روز خبرنگار نشستی خبری برای بررسی ابعاد فنی برجام برگزار شود. آغاز این نشست با پرسش‌های اصحاب رسانه و پاسخ‌های معاونان ریاست سازمان انرژی اتمی، اصغر زارعان، بهروز کمالوندی و پژمان رحیمیان همراه بود و پایان آن نیز با سخنرانی دکتر صالحی و تقدیر از خبرنگاران عرصه هسته‌ای.

به گزارش گروه خبر امید هسته‌ای، در بخش پرسش و پاسخ این نشست که بیش از دو ساعت به طول انجامید خبرنگاران حوزه انرژی هسته‌ای، پرسش‌ها و ابهامات به وجود آمده پیرامون ابعاد فنی برجام را مطرح کردند و زارعان، کمالوندی و رحیمیان هر یک پاسخگوی بخشی از پرسش‌ها بودند.

کمالوندی: محدودیتی که محرومیت و مانع ایجاد کرده باشد نپذیرفته‌ایم
بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی و معاون دکتر صالحی در آغاز سخنان خود با تقدیر از تلاش رسانه‌ها در طول مدت مذاکرات و اشاره به نقش مهم رسانه‌ها در نقش آفرینی کشورها در عرصه جهانی گفت: «برنامه هسته‌ای ایران هیچ‌گاه هدفی جز پیشرفت کشور و رفاه مردم نداشته است. فرهنگ ایرانی با خشونت و به خصوص تسلیحات کشتار جمعی مغایر است و این فرهنگ صلح آمیز در فتوای مقام معظم رهبری در ممنوعیت هر گونه تسلیحات کشتار جمعی تبلور یافته است و هر کس با فقه اسلامی آشنا باشد می‌داند که این بزرگترین تضمین برای صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ماست».

سخنگوی سازمان انرژی اتمی با اشاره به منطق مذاکره که بده بستان است افزود: «ما با آگاهی از اینکه مذاکره و گفت‌وگو تنها با بده بستان ممکن است در مذاکرات شرکت کردیم و هدف ما این بود که محدودیت‌های کوچک و قابل اغماضی را بپذیریم به گونه‌ای که مانع از حرکت سریع و روبه‌پیشِ برنامه هسته‌ای ما نشود. تیم مذاکره‌کننده در دستیابی به این هدف موفق بوده و بنده تاکید می‌کنم که ما محدودیتی که محرومیت و مانع ایجاد کرده باشد را نپذیرفته‌ایم. فناوری هسته‌ای کشورمان با ظرفیتی که برای رفتن به سمت صنعتی شدن کافیست به راه خود ادامه می‌دهد و پایۀ کار صنعتی و تولید صنعتی را در ده سال آینده بنا خواهیم کرد و به یاری خداوند در سال هشتم بر اساس برنامه‌ریزی‌ها انجام شده عملا وارد فاز صنعتی شده و حتی برای تجاری‌سازی صنعت هسته‌ای نیز آماده خواهیم شد».

کمالوندی در پاسخ به پرسش مطرح شده پیرامون ظرفیت اورانیوم غنی شده کشورمان بر طبق برجام و برنامه سازمان در مورد آن گفت: «میزان UF6 تعیین شده در برجام 300 کیلوگرم است و برای مازاد آن ما 3 گزینه داریم: (1) تبدیل آن به سوخت بر اساس استانداردهای جهانی که در این زمینه استاندارد طراحی روس‌ها مد نظر ماست که از آغاز برنامه هسته‌ای نیز همین مسیر را طر کرده‌ایم. (2) تعویض مازاد با مواد خام اولیه و دریافت هزینه ما به تفاوت از طرف مقابل و (3) رقیق‌سازی که در این میان گزینه اول برای ما ارجحیت دارد».

سخنگوی سازمان انرژی اتمی همچنین به پرسش مطرح شده پیرامون عبارت «نتيجه‌گيري وسيع‌تر» که در برجام چندبار قيد شده است و مختصات فني گزارش آژانس برای این نتیجه گیری چنین پاسخ گفت:« Broader Conclusion يا نتيجه‌گيري وسيع‌تر اصطلاح درون پروتكلي است براي رسيدن به نتيجه‌گيري از طرف آژانس مبني بر اينكه هم فعاليت‌های اعلام شده و هم فعاليت‌های اعلام نشده كشور مقصد صلح‌آميز است. در اين سناريو، فرض آژانس بين‌المللي انرژي اتمي بر اين است كه ما برخي فعاليت‌هاي خود را اعلام مي‌كنيم و برخي را نيز اعلام نمي‌كنيم. براي حصول اطمينان از اينكه كشور مقصد مورد اعلام نشده‌اي را باقي نگذاشته است يك سري بازرسي‌ها و بازديدها را براساس پروتكل انجام مي‌دهد تا به اين نتيجه‌گيري وسيع‌تر برسد.

 در خصوص ژاپن به عنوان نمونه پنج سال طول كشيد تا چنين نتيجه‌گيري صورت بگيرد. در اين گزارش وسيع‌تر از گزارش‌هاي معمول آژانس بين‌المللي انرژي اتمي تاكيد شد كه تمام فعاليت‌هاي هسته‌اي ژاپن صلح آميز است. در اين مقطع است كه آژانس با انتشار چنين گزارشي در حقيقت كارت سفيد را به كشور فوق مي‌دهد. ما زمان هشت سال را براي انتشار اين گزارش در نظر گرفته‌ايم و البته آژانس در مدت زمان كمتري هم مي‌تواند چنين گزارشي را منتشر كند. با در نظر گرفتن مبناي پنج سال براي ژاپن، اگر ما نيز تمام كارهاي محول شده را انجام دهيم و همكاري با آژانس صورت بگيرد و دسترسي‌هايي كه آژانس به دنبال آن است با حفظ محافظه‌كاري‌هاي ما نيز به اين نهاد داده شود، نهايتا به نتيجه‌گيري خواهد رسيد كه بايد اين نتيجه را تا هشت سال پس از روز شروع برجام اعلام كند. ايران بارها اعلام كرده است كه روند اين بررسي نمي‌تواند با پايان باز باشد و بايد در بازه زماني مشخصي اين نتيجه‌گيري اعلام شود. بر اساس برجام، آژانس يا بايد زودتر يا در راس سال هشتم گزارش در خصوص اين نتيجه‌گيري وسيع‌تر را منتشر كند يا اگر از اين تاريخ عبور كرديم و گزارشي اعلام نشد از سال نهم اين گزارش از نظر ايران به دست آمده و آژانس حق ندارد در گزارش‌هاي خود اين عبارت را قيد كند كه: «ما در جايگاهي نيستيم كه اعلام كنيم تمام فعاليت‌هاي هسته‌اي ايران صلح آميز است.»

بهروز کمالوندی در پاسخ به پرسش خبرنگار امید هسته‌ای در مورد مذاکره و تفاهم ایران و آژانس پیرامون ابعاد نظامی احتمالی (PMD) نیز گفت: «توافق با آژانس بسیار مهم و مثبت بود، مهم‌ترین جنبه آن نیز زمان‌دار بودن این تفاهم است. بر اساس این تفاهم آژانس تا 15 دسامبر 2015 فرصت دارد که یکبار و برای همیشه موضوعات مرتبط به PMD را بررسی و حل ‌کند و سپس موضوع خاتمه می‌یابد. پرسش و پاسخ‌هایی نیز میان ایران و آژانس در جریان است که کاملا سری و محرمانه و میان ایران و آژانس است و حتی علی رغم فشار گسترده کنگره آمریکا، خوشبختانه آمانو به تفاهم میان ایران و آژانس پایبند ماند و این موضوعات را حتی با کنگره آمریکا نیز در میان نگذاشت».

معاون ریاست سازمان انرژی اتمی کشورمان در پاسخ به سوال بعدی خبرنگار امید هسته‌ای پیرامون برنامه سازمان انرژی اتمی برای تجاری سازی صنعت هسته‌ای نیز افزود: «تجاری‌سازی توجیه و منطق خود را دارد و آن هم صرفه و سود اقتصادی است و البته در اینجا مهم‌ترین مساله ورود بخش خصوصی به صنعت هسته‌ای کشور است. در واقع تجاری سازی صنعت هسته‌ای در گرو مشارکت بخش خصوصی‌ست. البته صنعت هسته‌ای از صنایع استراتژیک و پراهمیت است و نقش دولت در اداره آن بسیار پررنگ است. با این حال در سالزمان معاونت خصوصی‌سازی و برون‌سازی ایجاد شده و برخی از بخش‌ها و پروژه‌ها به بخش خصوصی واگذار شده است و افق 15 ساله سازمان به گونه‌ایست که این صنعت بتواند در دامان بخش خصوصی و با هدایت دولت توسعه یابد».

زارعان: حضور اتباع امريكايي و كانادايي در فرآيند بازرسي از تاسيسات هسته‌اي ايران توسط آژانس ممنوع است.
در کنار بهروز کمالوندی، اصغر زارعان معاون امنیت سازمان انرژی اتمی نیز پاسخگوی بخشی از پرسش‌های خبرنگاران بود. زارعان در پاسخ به پرسش مطرح شده پیرامون ارتباط بازرسان و ناظران آژانس با آمریکا و احتمال جاسوسی آن‌ها و انتقال اطلاعات هسته‌ای کشورمان از طریق کارمندان آژانس به دشمنان و برنامه‌ریزی بخش حفاظت و امنيت سازمان براي نگهداري اطلاعات محرمانه گفت: «حضور اتباع امريكايي و كانادايي در فرآيند بازرسي از تاسيسات هسته‌اي ايران توسط آژانس ممنوع است. لذا براي آنكه امريكايي‌ها بتوانند نقطه نظرهاي خود را بيشتر اعلام كنند، همين امروز تعدادي از بازرسان منتخب در نيومكزيكو امريكا مشغول آموزش در حوزه فرآيندي، پادماني و امنيتي و حفاظتي هستند. ما حتي اسامي آنها را مي‌دانيم و حتي به رويكردهاي‌شان آشنا هستيم. كاملا حضور بازرسان در سايت‌هاي هسته‌اي و اماكن وابسته را رصد مي‌كنيم و هيچ گونه اطلاعاتي از دست ما خارج نيست و تمام اين روند در كنترل ما است و افشای اطلاعات ما کاملا غیر ممکن است. حتي دوربين‌هايي كه به صورت آفلاين هستند و دوربين عكسبرداري هستند نيز مورد رصد ما قرار دارند. رويكرد حفاظتي و امنيتي ما مانند گذشته ادامه پيدا خواهد كرد. مانند گذشته ما بازرسي‌ها و اقدام‌هاي خود را نسبت به فرآيند حضور بازرسان آژانس به صورت تكنيكي و تاكنيكي دنبال مي‌كنيم و دغدغه‌اي در اين حوزه نداريم. ما دستورالعمل‌هايي از قبل براي تعيين بازرسان داشته‌ايم و غيرممكن است اطلاعاتي طبقه‌بندي شده توسط آنها از ايران خارج شود. آنها كاملا تحت نظر هستند و آنلاين نظارت مي‌شوند و ما نيز به كار خود مثل گذشته ادامه مي‌دهيم».

زارعان همچنین در تکمیل سخنان کمالوندی پیرامون برنامه سازمان برای تجاری‌سازی صنعت هسته‌ای افزود: «در مورد تجاری سازی و به ویژه در زمینه سلامت و پزشکی هسته‌ای، در دهۀ فجر سال گذشته اولین نسل از ماشین‌های سانتریفیوژ توپولار را به وزارت بهداشت تحویل دادیم و در سال 94 نیز نسل دوم و سوم سانتریفیوژها با نام‌های زونار و اُلترا به مراکز بهداشتی و درمانی تحویل داده خواهد شد. افزون بر این در زمینه ساخت رادیو داروها و همچنین تولیدات مختلف برای صنایع گوناگون و موضوع تحقیق و توسعه (R&D) نیز گام‌های مهمی برداشته‌ایم. به طور کلی بحث تحقیق و توسعه و تجاری سازی در دستور کار ساطمان قرار گرفته است و حرکت ما در این زمینه بیش از پیش سرعت گرفته است». او افزود: «تاکنون پنج شرکت دانش‌بنیان در زمینه فناوری هسته‌ای تاسیس و ثبت شده و فعالیت‌هایشان نیز مشخص گشته و در حوزه داخلی و خارجی مانند آب سنگین در حال فعالیت هستند. به ویژه در زمینه آب سنگین و آب دوتره حتی مشتری‌یابی نیز انجام شده و عملا به بازارهای جهانی راه یافته‌ایم و جای پای خود را در میان کشورهایی که تولید کننده این کالاهای استراتژیک هستند باز کرده‌ایم».

رحیمیان: طرح و افق بلند مدت صنعت هسته‌ای کشورمان فراتر از برجام است
پژمان رحیمیان، مدیر کل حوزه ریاست سازمان انرژی اتمی و از اعضای تیم مذاکره‌کننده نیز یکی دیگر از حاضران در نشست خبری بررسی ابعاد فنی برجام بود که پاسخگویی به برخی از پرسش‌های خبرنگاران را عهده‌دار بود. رحیمیان به پرسش مطرح شده پیرامون تعداد دقیق سانتریفیوژهای کشورمان و ساخت نسل‌های بعدی سانتریفیوژ این‌‌گونه پاسخ داد: «محدودیت‌های ما در این زمینه تا سال هشتم است و از سال هشتم ما توسعه سانتریفیوژهای IR-6 و IR-8 را شروع خواهیم کرد. البته پیش از آن نیز ما برخی قطعات مورد نیاز و همچنین زیرساخت‌های مورد نیاز را فراهم خواهیم کرد. اما از آن‌جایی که برخی از قطعات مثلا «روتورها» بسیار حساس و دقیق هستند و نگه‌داری طولانی مدت آن‌ها دشوار و هزینه بر است ما خودمان نخواسته‌ایم که این قطعات را زودتر تولید کنیم. به هر حال ما بعد از سال هشتم اجرای برجام دیگر محدودیتی برای تولید سانتریفیوژ نخواهیم داشت و اساسا نیز هیچ محدودیتی که بیش از 10 سال باشد در این زمینه نپذیرفته‌ایم. نکته مهم این است که ما از نظر فنی برای دستیابی به فناوری و توان مورد نظر نیاز به زمان داریم تا زیرساخت‌های مناسب را تهیه کنیم و بتوانیم نسل‌های پیشرفته‌تر سانتریفیوژ را به کار بگیریم».

رحیمیان در پاسخ به سوال دیگری پیرامون کمیته‌ای که برای خرید اقلام خاص و دو منظوره در برجام پیشبینی شده است نیز گفت: «نخست اینکه این کمیته و فرآیند خرید اختصاص به کشور ما ندارد و اساسا کشورهای تولید کننده و فروشنده این اقلام خودشان این گروه و قانون را تعبیه کرده‌اند و این قانون در مورد تمام خریداران برقرار است. دوم اینکه بیشتر این اقلام اشاعه‌ای است، یعنی کاربردی در صنایع دیگر ندارد و ما اساسا هیچ نیازی به آن‌ها نداریم. نکته سوم این است که ما باید بدانیم که در پشت صحنه این موضوع، طرف غربی خواسته بسیار بزرگتری داشته است که نتوانسته این خواسته را بر ما تحمیل کند. آن‌ها لیستی از محدودیت خرید 250 مورد اقلام هسته‌ای بسیار مهم تهیه کرده بودند که بسیار محدود کننده بود ولی ما آن را نپذیرفتیم و اکنون با این مکانیزمی که در برجام آمده است می‌توانیم این اقلام را خریداری کنیم. نکته چهارم این است که این اقلام بسیار خاص هستند و هر کدام از آن‌ها ویژگی‌ها و مشخصات کاملا معین و دقیقی دارند و در واقع اقلام جزیی و بسیار خاصی هستند و عمومیت ندارند و نکته پنجم که از همه مهم‌تر است این است که ما بسیاری از این اقلام را در داخل تهیه کرده‌ایم و میزان و تعداد کافی ار این اقلام را هم‌اکنون دارا هستیم و دیگر نیازی به قطعات و اقلام جدید نداریم و همان‌گونه که در دوران تحریم نیازمندی‌هایمان را برطرف کردیم اکنون نیز توانایی رفع نیازهای خود را دارا هستیم».

مهندس رحیمیان همچنین در مورد پرسش مطرح شده پیرامون همکاری‌های بین‌المللی در فردو و اراک به خبرنگاران گفت: «در این حوزه در ضمیمه سوم برجام تدابیری اندیشیده شده و بسیاری از زمینه‌های که پیشتر همکاری سایر کشورها با ما ممنوع بود اکنون هیچ محدودیتی وجود ندارد. این حوزه دو بخش اصلی را شامل می‌شود: نخست تاسیسات فردو که با همکاری روسیه کارگروهی را برای توسعه و همکاری مشخص کرده‌ایم و دیگری تاسیسات اراک که در مورد آن نیز کارگروهی با مشارکت چین تشکیل شده است و برخی دیگر از کشورها نیز درخواست همکاری به ما داده‌اند که در حال بررسی این درخواست‌ها هستیم. ما علاوه بر برنامه ده ساله برجام، برنامه گسترده‌تر و بلندمدت‌تری نیز پیش‌بینی کرده‌ایم و افق بلند مدت صنعت هسته‌ای کشورمان را از هم اکنون در نظر گرفته‌ایم».
نام:
ایمیل:
* نظر: