جمعه ۲۶ مهر ۱۳۹۸ - October 18 2019
گزارش برگزاری نشست مذاکرات هسته‌ای‌ و علوم سیاسی در دانشگاه علامه طباطبایی؛
کد خبر: ۹۹۴۱
تاریخ انتشار: ۰۱ شهريور ۱۳۹۴ - ۱۵:۴۹
نشست علمی مذاکرات هسته‌ای و علوم سیاسی در دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد. این نشست از سوی انجمن علوم سیاسی ایران برپا گردید.

در نشست علمی مذاکرات هسته ای و علوم سیاسی، محمد جواد ظریف، وزیر خارجه، فرهادی وزیر علوم، حسین سلیمی رییس دانشگاه علامه طباطبایی، نیلی، رییس دانشگاه تهران، محمد مهدی طهرانچی، رییس دانشگاه شهید بهشتی و تعدادی از اساتید علوم سیاسی دانشگاه تهران، علامه و بهشتی حضور داشتند. همچنین خوشرو، نماینده ایران در سازمان ملل و عراقچی و روانچی معاونان وزیر خارجه نیز از حاضران در این نشست بودند.

                                    ظریف: ایران به قدرتی قابل توجه در منطقه تبدیل شده است

وزیر امور خارجه کشورمان گفت: جمهوری اسلامی ایران با استفاده از ابزار قدرت‌های جدید به عنوان قدرتی قابل توجه در منطقه تبدیل شده است.

محمد جواد ظریف در نشست علمی مذاکرات هسته‌ای و علوم سیاسی که در دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد، ادامه داد: تبدیل ایران به قدرتی قابل توجه در منطقه در پی یک روند طولانی حاصل شده است.

ظریف اظهار کرد: در جهان امروز که مهمترین خاصیت و برجستگی سیالیت و در حال گذار بودن آن است نقش علم در ساختن آینده جهان نقش بی‌بدیل است. البته من در اینجا بیشتر از علم سیاست و روابط بین‌الملل صحبت می‌کنم. گرچه جایگاه علم و فناوری در تولید قدرت مهم و اساسی است.

وی ادامه داد: دانشمندان روابط بین‌الملل دو وظیفه اساسی و مبنایی را در دنیای کنونی بر عهده دارند. آنها در کنار وظیفه شناخت و سهم درست واقعیت‌ها که وظیفه برجسته‌ای نیز هست وظیفه فهمیدن صحیح تحولات بین‌المللی را نیز بر عهده دارند و باید در جهت ساختن آینده‌ای نه مبتنی بر اراده معطوف به قدرت بلکه آینده‌ای مبتنی بر صلح، پیشرفت و همزیستی حرکت کنند و این از وظایف غیرقابل تفکیک است.

رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان ادامه داد: شما بدون حرکت در یک بستر واقعی نمی‌توانید آینده‌ای بهتر بسازید. بلکه باید در کنار آن واقعیت‌ها نیز مدیریت شود و این دو در کنار هم دنبال شوند.

ظریف افزود: وظیفه اساتید در این حوزه صرفا تکرار تئوری‌ها مبتنی بر جایگاه قدرت و بعضاً جهان سلطه نیست چرا که در این چارچوب نمی‌توانیم واقعیت‌ها را بشناسیم و دنیای بهتر بسازیم.

وی با بیان این‌که آن نگاه‌ها که مبتنی بر تقدیر و تقدیس و نگاهداری منابع سلطه بوده نتوانسته تحولات بین‌المللی را به خوبی بفهمد و پیش‌بینی کند، ادامه داد: این نگاه‌ها نتوانستند حتی صلح و امنیت پایدار را ایجاد کنند.

رئیس دستگاه دیپلماسی ادامه داد: کسی نمی‌گوید تئوریسینی که در رابطه با جنگ صحبت می‌کند لزوماً طرفدار علنی جنگ است ولی مبانی فهمی را که پایه‌گذاری می‌کند ناگزیر به جنگ و نزاع می‌انجامد.

ظریف با بیان این‌که به قول سهراب سپهری نیاز است که چشم هایمان را بشوییم و به دنیا با نگرشی دیگر نگاه کنیم، ادامه داد: انقلاب اسلامی به ما اجازه داد که فکر کنیم، بیاندیشیم، اظهار نظر کنیم و قالب‌های مرسوم و بعضاً موهوم را بشکنیم و به یک روش دیگری به دنیا نگاه کنیم و این یکی از مهمترین دستاوردهای انقلاب اسلامی است.

وزیر امور خارجه کشورمان با بیان این‌که از اساسی‌ترین منابع قدرت جهان در حال گذار کنونی همین خودباوری و توان اندیشیدن و داشتن گفتمانی متفاوت است، تصریح کرد: اگر ما از این منظر به علم سیاست نگاه کنیم آن وقت مشاهده می‌کنیم که وظیفه دانشمند علوم سیاسی که وظیفه آینده سازی را نیز بر عهده دارد فقط تبیین تئوری‌ها نیست. بلکه ارائه نگرش‌های جدید برای آینده نیز هست.

وی افزود: اکثر کشورهایی که حرفی برای گفتن در آینده روابط بین‌الملل دارند در کنار این موضوع تصویر خود از آینده را نیز تبیین کرده‌اند و در راستای آینده سازی مبتنی بر اهداف، اولویت‌ها و منافع حرکت می‌کنند.

رئیس دستگاه دیپلماسی در بخش دیگری از سخنان خود با بیان این‌که ساختار نظام آتی بر پایه یک سری عوامل سخت‌افزاری و نرم‌افزاری مبتنی بر باورها و ارزش‌هاست، ادامه داد: لذا ما نیاز داریم در روابط بین‌الملل و علوم انسانی با چنین نگرشی به آینده خود نگاه کنیم و از این منظر وارد حوزه شویم.

ظریف در ادامه سخنان خود در جمع اساتید و دانشجویان حاضر در دانشگاه علامه با بیان این‌که مهمترین مولفه شرایط کنونی این است که ما امروز در جهانی در حال گذار قرار گرفته‌ایم، تصریح کرد: شرایط متصلبی که نظام دوقطبی آن را حاکم کرده بود فروپاشیده و از دیگر سو شرایط و نظام جدیدی با یک چارچوب مشخص جایگزین شده است. البته با فروپاشی نظام دوقطبی برخی با توهم و عجله به دنبال این بودند که یک نظام نوین جهانی را که وعده داده بودند محقق کنند و بر اساس آن اقدامات وسیعی را صورت دادند. فلسفه نئومحافظه‌کاران در همین چارچوب بود و آنها تلاش داشتند که این نظام را نهادینه کنند. ما می‌بینیم که در دهه 90 و اوایل 2000 چه خون‌هایی در این ارتباط ریخته شد و آمریکایی‌ها سعی داشتند که یک فهم ناصحیح آمریکا محوری را به جهانیان تحمیل کنند. در واقع فلسفه نئومحافظه‌کاران این بود که آمریکا قدرت برتر سیاسی و نظامی است و باید این قدرت نهادینه شود. چون می‌دانستند که وضعیت کنونی سیال و گذراست.

ظریف گفت: این‌گونه نباید تصور کرد که صرفاً فقط در دوران بوش پدر یا پسر شاهد اقدامات نظامی برای تحمیل این نظریه بودیم بلکه در دوران کلینتون نیز از این ابزار برای نهادینه کردن این توهم استفاه شد. ولی شما مشاهده کردید که نظام جدید علی‌رغم این تلاش‌ها شکل نگرفت.

وی با اعتقاد بر این‌که تحولات افغانستان و عراق نیز به دلیل برداشت غلط از شرایط در حال گذار بین‌المللی رخ داد، ادامه داد: در آن مقطع زمانی صدام فکر می‌کرد که از این شرایط گذار می‌تواند برای ایجاد قدرت استفاده کند.

وزیر امور خارجه با بیان این‌که این اشتباه محاسباتی در دوران گذار از سوی آمریکا، ‌لیبی، عراق، یوگسلاوی و... صورت گرفت و این اشتباه محاسباتی برای آنها گران تمام شد، افزود: در شرایط گذار در روابط بین‌المللی قدرت‌های جدیدی آمدند و بعضی از قدرت‌های قدیمی به دلیل فهم اشتباه محاسباتی از بین رفتند.

وی با بیان این‌که فعالیت در این شرایط سیال نیازمند دقت، تخصص و مهارت ویژه‌ای است، ادامه داد: یکی از وجوه اساسی این شرایط تعدد بازیگران و تکثر منابع قدرت است. در این شرایط دیگر شاهد فعالیت بازیگران دولتی نیستیم و به مانند زمان جنگ سرد نیست که همه مجبور بودند خود را با دو قطب هماهنگ کنند. در شرایط جدید همان‌طور که اشاره کردم دیگر دولت‌های تنها بازیگران نیستند و انحصار بازی از دست آنها خارج شده است. چنانکه می‌بینیم بازیگران متعددی وارد عرصه شده‌اند.

وی با بیان این‌که ما مجبوریم درست ببینیم که شرایط بین‌المللی چگونه باعث شده این بازیگران جدید در عرصه بین‌المللی وارد شوند و نقش آفرینی کنند و وارد شوند ادامه داد: در این شرایط شاهد حضور بازیگران امنیت سازی مانند حزب‌الله هستیم و بازیگرانی همچون داعش و القاعده که امنیت زدا هستند.

ظریف با اشاره به این‌که تأکید بر این موضوع که بازیگران و کنش‌گران جدیدی وارد صحنه شده‌اند و نمی‌توان با تصور کنش‌گری گذشته حرکت کرد، افزود: در این شرایط ابزارهای قدرت نیز متنوع شده‌اند. چنانکه یک زمانی قدرت نظامی حرف آخر را می‌زد ولی به مرور زمان مولفه‌هایی چون قدرت اقتصادی، قدرت فرهنگی و... اضافه شده‌اند. البته در تاریخ دیپلماسی می‌بینیم که دولت‌ها به سختی با تنوع بازیگران کنار آمده‌اند. در زمانی مردم در چارچوب این نظریه‌ها تابع دولت بودند و شخصیت مستقلی را به عنوان بازیگر نداشتیم ولی اکنون به شخصه در روابط بین‌الملل نقش دارند.

رئیس دستگاه دیپلماسی با بیان این‌که به تعداد کنش‌گران و بازیگران اضافه شد بر تعداد ابزارها نیز افزوده شد، تصریح کرد: این خود تصور و شرایط جدیدی را در صحنه بین‌الملل ایجاد کرد. چنانکه ما بدون توجه به این مولفه‌های نمی‌توانیم اهداف کشور را به پیش ببریم و از قدرت کشور به نفع کامل پاسداری و استفاده کنیم.

وی افزود: جمهوری اسلامی ایران با استفاده از این ابزار قدرت جدید به عنوان یک قدرت قابل توجه منطقه‌ای تبدیل شد و این موضوع در پی یک روند طولانی ایجاد شد.

ظریف خاطرنشان کرد: امام (ره) از نخستین کسانی بودند که این تحول جدید را درک کردند و فهمیدند ابزارهایی که برای بازی وجود دارد فراتر از قدرت مادی است. وگرنه با چه استدلالی می‌توان گفت که آمریکا هیچ غلطی نمی‌تواند بکند. در واقع امام (ره) بر اساس این فهم که منابعی که به عنوان منابع قدرت در اختیار است فراتر از قدرت نظامی، سیاسی و اقتصادی است این حرف را مطرح کردند که از جمله مهمترین این منابع قدرت خود باوری است.

وی با بیان این‌که بر اساس این مولفه قدرت ما می‌توانیم حرفی برای گفتن داشته باشیم و دیدگاه متفاوتی را ارائه کنیم، ادامه داد: در عرصه روابط بین‌الملل ضمن این‌که باید تمام نظریه‌ها را بدانیم ولی باید توجه کنیم که لزومی ندارد صرفاً بر اساس همان نظریه‌ها رفتار کنیم ما می‌توانیم به گونه‌ای دیگر رفتار کنیم و قالب‌های متداول فکری را بشکنیم و همچنین در برابر روش‌های گذشته روش‌های جدیدی ارائه کنیم.

ظریف در همین راستا تأکید کرد: البته این مهم است که این روش‌های جدید را به شکلی منطقی ارائه کنید که دنیا پذیرای آن باشد. ما باید حرف خود را بر اساس منطق و آرامش بیان کنیم.

وزیر امور خارجه ادامه داد: اگر در این عرصه حرف دیگران را تکرار کنیم گفت‌وگویی شکل نمی‌گیرد و این تبدیل به مونولوگ می‌شود. برای گفت‌وگو به هویت و خودباوری نیاز داریم.

ظریف در ادامه افزود: برای این گفت‌وگو باید در جایگاه منابع قدرتی خود و آنچه که به ما امکان حضور می‌دهد محکم بایستیم و صحبت کنیم و در اینجاست که بحث سلطه‌ناپذیری ایران تبدیل به یک منبع قدرت برای ما می‌شود. هر منبع قدرتی برای تداوم و حفظ شدنش باید فشار را بپذیرد و بر اساس همین نگاه نباید از این فشارها ترسید بلکه باید از آن بهره برد.

وی با بیان این‌که مولفه‌هایی چون خودباوری، سلطه ناپذیری، حضور فعال در منطقه و انتخاب‌های صحیح در منطقه باعث شد که ایران تبدیل به یک قدرت منطقه‌ای شود، ادامه داد: چه اتفاقی افتاد که بعد از طالبان و سقوط صدام حسین ایران تبدیل به مهمترین قدرت منطقه‌ای شد؟ معجزه‌ای نشد بلکه تصمیم‌ها و انتخاب‌های هوشمندانه جمهوری اسلامی ایران در طول سال‌های پس از انقلاب اسلامی به خصوص بعد از جنگ و حضور موثر و آینده ساز در منطقه در تحقق این فرآیند بسیار مهم بود.

رئیس دستگاه دیپلماسی با بیان این‌که درست است که فشارهایی بر ما وارد شده است اما تحمل این فشارها در کنار دیگر مولفه‌هایی که اشاره کردم باعث شد که امروز ما حرفی برای گفتن در منطقه داشته باشیم و همه اذعان کنند که معادلات منطقه را نمی‌توان بدون حضور ایران شکل داد، خاطرنشان کرد: بعد از این‌که ایران به یک منبع قدرت در منطقه تبدیل شد رقبای منطقه‌ای و بین‌المللی و کسانی که بدخواه این انقلاب و کشور بودند از همان زمان بعد از سقوط صدام و طالبان احساس کردند که ایران با انتخاب‌های صحیح توانسته در منطقه نقش‌آفرینی کند و باید این قدرت را مهار کند و در راستای مهار قدرت ایران تلاش کردند.

ظریف با بیان این‌که پروژه امنیتی سازی ایران برای مهار ایران و مهار قدرتی که در طول این سال‌ها کسب کرده بود از سوی آنها ایجاد و آغاز شد، خاطرنشان کرد: طرف مقابل احساس کرد که باید این قدرت را کنترل و مهار کند و همان‌طور که گفتم پروژه امنیتی سازی ایران را با این هدف شروع کرد و ادامه دادند.

وی همچنین به بحث موضوع هسته‌ای ایران اشاره کرد و گفت: موضوع هسته‌ای به عنوان یک دانش و علم که موید خودباوری ماست یکی از عوامل قدرت ما بود و طرف مقابل تلاش داشت این منبع قدرت ما را مهار کند.

وی گفت: ما یک منبع قدرت در منطقه داشتیم که آنها می‌خواستند با ایران هراسی آن را از بین ببرند و به یک ابزار قدرتی به عنوان یک منبع علمی از طریق برنامه هسته‌ای دست پیدا کرده بودیم و آنها می‌خواستند این دو منبع قدرت را تبدیل به ابزاری برای ایران هراسی کنند. هدف ما نیز در این فرآیند این بود که بدون از دست دادن منابع قدرتمان هدف آنها را ناکارآمد کنیم.

ظریف ادامه داد: در مذاکرات هسته‌ای با تمام دشواری‌ها و تمام پستی بلندی‌ها ما تلاش کردیم که در کنار این‌که بهانه‌های ایران هراسی را می‌گیریم مولفه‌ های قدرت خود را حفظ کنیم و در این چارچوب به توافق هسته‌ای دست پیدا کردیم.

وی با بیان این‌که ما منابع قدرتمان در ایستادگی و همچنین داشتن دانش هسته‌ای را در جریان این فرآیند از دست ندادیم و از طرفی طرف مقابل در پیشبرد هدف خود ناکارآمد شد، ادامه داد: قدم اول در این چارچوب برداشته شده و قدم بعدی و مهم در آینده صورت می‌گیرد.

وزیر امور خارجه با اشاره به این‌که یکی از اهداف آمریکا همچنان حفظ شرایط ایران هراسی است، ادامه داد: با توجه به کمرنگ شدن موضوع هسته‌ای و ناکارآمدی تلاش‌ها برای استفاده از این موضوع در جهت ایران هراسی آنها سعی می‌کنند با توجه به قدرت منطقه‌ای ایران موضوع ایران هراسی را همچنان دنبال کنند، وظیفه ما این است که این بازی را با علم و آگاهی به جزئیات و اهداف بازی و بدون از دست دادن منابع قدرت ادامه دهیم و اگر توانستیم در بحث هسته‌ای موفق شویم در این مرحله نیز می‌توانیم موفق شویم و همان‌طور که اشاره کردم این امر نیاز به فهم دقیق شرایط و نیاز به بازی دقیق و راهبردی برای ساختن آینده دارد.

پرسش و پاسخ ظریف و حاضران

وزیر خارجه کشورمان در این نشست درباره ضمیمه ب قطعنامه ۲۲۳۱ تاکید کرد: بارها تاکید کردم که قطعنامه از برجام جداست و به این مساله در نهایت جان کری هم اذعان کرد.

وی افزود: ضمیمه ب قطعنامه جای نگرانی ندارد و اگر در مقایسه با قطعنامه ۱۹۲۹ به آن نگاه کنیم که البته بعضا یادمان می رود که آن قطعنامه مانع از برنامه موشکی، خرید و فروش سلاح و اقلام دو منظوره شده بود و دستور حمله نظامی به کشورها علیه ایران را صادر کرده بود بسیار از یکدیگر متفاوت هستند. در قطعنامه ۲۲۳۱ تمامی ممنوعیت‌ها به محدودیت تبدیل شده‌اند و در بحث موشکی به محدودیت بدون الزام.

وی در خصوص تاثیر برجام و قطعنامه بر شرایط منطقه و ایران به لحاظ سیاسی و اقتصادی در آینده گفت: معتقدم نقش کارگزار و ایران به عنوان کنش‌گر نقش قابل توجهی است و نباید آن را فراموش کرد.

ظریف تاکید کرد: بسته به اینکه برجام را فرصت ببینیم یا تهدید پیش بینی تصمیم گیرندگان بسیار در این باره اهمیت دارد از نظر نتایجی که به دست می دهد. اصطلاح پیش‌بینی‌های خود تحقق‌بخش در اینجا بسیار اهمیت دارد.

وی گفت که اگر برجام را فرصت ببینیم برای ما در منطقه و گشایش اقتصادی مهم است هر چند معتقدم در زمینه اقتصادی مبنای پیشرفت ما اقتصاد مقاومتی است.

وزیر خارجه کشورمان ادامه داد: فرصت انگاشتن برجام منجر می شود که فضای بین المللی ضد ایرانی در هم شکسته شود و وقت آن است از این فرصت استفاده کنیم و به همسایگانمان اطمینان دهیم که این برجام فرصت است.

ظریف درباره تاثیر برجام بر اقتصاد کشور و جذب سرمایه‌گذاری در ایران گفت: اتفاقا هر آدم عاقلی باید در ایران سرمایه‌گذاری کند چرا که امن‌ترین منطقه برای سرمایه گذاری ایران است. به نظر من فرصت استثنایی سالیان گذشته در همین برجام است که به دست آمده است.

وزیر علوم: این توافق بزرگ‌ترین سند حقوق بشر در قرن اخیر است

هم‌چنین وزیر علوم، تحقیقات و فن‌آوری در این نشست گفت: توافق وین پیروزی حق است. پیروزی که نه در میدان نبرد بلکه در دور میز مذاکرات به نتیجه رسید.

محمد فرهادی صبح یک‌شنبه در نشست علمی مذاکرات هسته‌ای و علوم سیاسی در ایران که با همکاری سه دانشگاه علامه طباطبایی، دانشگاه تهران و دانشگاه شهید بهشتی در دانشکده حسابداری دانشگاه علامه برگزار شد با اشاره به برخی از دستاوردهای مذاکرات هسته‌ای، افزود: امروز سه دانشگاه میزبان دولت‌مردانی هستند که برای این کشور تحت مدیریت بی‌نظیر رییس‌جمهور افتخارآفرینی کردند و اثبات کردند که از طریق دیپلماسی و گفت‌وگو می‌توان حق یک ملت را گرفت.

او در این راستا افزود: توافق وین پیروزی حق است که نه تنها در میدان نبرد بلکه در دور میز مذاکرات حاصل شده است.

وزیر علوم ادامه داد: این توافق بزرگ‌ترین سند حقوق بشر در قرن اخیر است.

وی ادامه داد: من در جایگاه وزیر علوم و به نمایندگی از جامعه علمی کشور از دکتر ظریف و همکاران ایشان تشکر می‌کنم و زحمات ایشان را ارج مینهم.

فرهادی به نقش دانشگاه‌ها و علوم انسانی در حل معضلات اجتماعی، داخلی و بین‌المللی اشاره کرد و گفت: این مذاکرات نشان‌دهنده نقشی است که علوم انسانی می‌تواند در این فرآیند ایفا کند.

او هم‌چنین بر اهمیت استفاده از ظرفیت پژوهشکده‌های و توجه به اتاق‌های فکر تأکید کرد.

تخت‌روانچی: در جریان این مذاکرات به صراحت حرف خود را می‌زدیم

یکی از معاونین وزیر خارجه کشورمان نیز گفت:‌ با بهره‌گیری از گفتمان انقلاب اسلامی در جریان مذاکرات هسته‌ای به صراحت حرف خود را می‌زدیم.

مجید تخت‌روانچی، عضو ارشد تیم مذاکره کننده هسته‌ای کشورمان صبح یک‌شنبه در نشست علمی مذاکرات هسته‌ای و علوم سیاسی در ایران در جمع اساتید و دانشجویان حاضر در این جلسه با بیان این که در تیم مذاکرات درجایی که احساس می‌کردیم که صحبتی به ناحق گفته می‌شود هیچ شک و شبهه‌ای به خودمان راه نمی‌دادیم که نظرمان را بگوییم، تصریح کرد: در جریان این مذاکرات شش کشور قدرتمند دنیا در یک طرف و جمهوری اسلامی ایران در طرف دیگر قرار داشت و همین موضوع این قضیه را به ذهن می‌رساند که ما در جریان این مذاکرات صاحب یک معادله‌ی برابر نیستیم و این که از نظر تعداد و قدرت اقتصادی و نظامی یک معادله مساوی وجود ندارد و البته این مانع نمی‌شد که ما در جاهایی که لازم است به صراحت و با قدرت نظر خود را مطرح کنیم. بلکه ما بارها به صراحت و قدرت نظرات خود را مطرح می‌کردیم و نگرانی در این ارتباط نداشتیم. چنان چه بعضا طرف مقابل ما تعجب می‌کرد.

او ادامه داد: در یک جلسه که موضوع بحث در مورد قطعنامه شورای امنیت در بحث تحریم‌ها بود صحبت از بحث تحریم‌های تسلیحاتی بود. و ما در آن جلسه با استدلال و منطق صحبت خود را مطرح کردیم و از حق ایران و این که ایران هیچ محدودیتی در ارتباط با برنامه موشکی خود نمی‌پذیرد صحبت کردیم. طرف اروپایی در آن جلسه به ما گفت، گویی جایمان عوض شده است و شما طلبکار هستید. ما به آن‌ها گفتیم قطعا این گونه است؛ ما طلب‌کارهستیم. چرا که شما در برهه‌ای تحریم‌های ظالمانه‌ای علیه ایران تصویب کردید و اکنون می‌خواهید در برابر رفع آن‌ها از ما امتیاز بگیرید.

روانچی با بیان این که نوع برخورد و حضور ما در این جلسات نشات گرفته از گفتمان انقلاب اسلامی بود، افزود: ما اعلام کرده بودیم که در مذاکرات غیر از موضوع هسته‌ای با طرف مقابل در مورد موضوع دیگری مذاکره نمی‌کنیم. ولی گاهی خود به خود برخی ازمسائل مطرح می‌شود مثلا آن‌ها نظرات خود را در مورد فعالیت‌های موشکی ایران می‌گفتند. در یکی از این جلسات در وین آقای ظریف به صراحت نظر ایران را اعلام کرد و گفت که چه کسانی منطقه ما را انبار تسلیحات کردند و این که چه کشورهایی از ایجاب آشوب در منطقه ما بهره می‌برند و به دنبال بی‌ثباتی در آن منطقه هستند.

وی ادامه داد: آن‌ها تلاش داشتند که این موضوع را بگویند که تسلیحات ایران چه مشکلاتی را در منطقه ایجاد می‌کند ولی این قضیه برعکس شد و ما حالت تهاجمی پیدا کردیم. وارد میدان شدیم و گفتیم که شما باعث بی‌ثباتی شده‌اید.

این عضو ارشد تیم مذاکره کننده هسته‌ای کشور با بیان این که با بهره‌گیری از گفتمان انقلاب اسلامی ما در جریان این مذاکرات به صراحت حرف خود را می‌زدیم ادامه داد: در طول دو سال مذاکرات تحولات بین‌المللی نمی‌توانست که در این جریان تاثیر نگذارد. مثلا وقتی قضیه اوکراین پیش آمد این بحث از سوی عده‌ای مطرح شد که آیا این موضوع در مذاکرات هسته‌ای تاثیر می‌گذارد یا نه؟

معاون وزیر خارجه ایران با بیان این که ما تلاش می‌کردیم که مذاکرات با 1+5 را محدود به موضوع هسته‌ای کنیم و اجازه نمی‌دادیم که موضوعات خارجی وارد این مذاکرات شود، تصریح کرد: در قضیه اوکراین شاید عده‌ای فکر می‌کردند اختلاف و دودستگی که بین اعضا وجود دارد به نفع ما باشد و ما بخواهیم که از این اختلاف استفاده کنیم ولی ما گفتیم که ما می‌خواهیم با یک مجموعه واحد مذاکره کنیم و یک بار مذاکره کنیم.

روانچی در همین راستا ادامه داد:‌ در مذاکراتی که منتهی به توافق ژنو شد در یک مرحله‌ای یکی از کشورهای عضو نظراتی را مطرح کرد که باعث کندی مذاکرات شد. ما در همان‌جا گفتیم در مورد موضوعی که بحث کرده‌ایم و نظرات در ارتباط با آن نزدیک شده است دوباره بحث نمی‌کنیم و اجازه نمی‌دهیم که دوباره بحث شود و تاکید داشتیم که آن‌ها مواضع خودشان را یکی بکنند و در برابر ما بنشینند و مسائلی مانند اوکراین تاثیر گذار نباشد.

این عضو ارشد تیم مذاکره کننده هسته‌ای در بخشی دیگر از صحبت‌های خود به بحث تعامل با رسانه‌ها و مباحثی که در این ارتباط مطرح شده است اشاره کرد و گفت:‌ در طول این دو سال از مذاکرات شاهد حضور قوی رسانه‌ها بودیم و لازم می‌دانم که از خبرنگاران تشکر و قدردانی کنم. این خبرنگاران عزیز ایرانی در سرما و گرما با امکانات محدود همراه ما بوده‌اند. با توجه به اهمیت موضوع علاقه‌ی رسانه‌ها نیز به این موضوع زیاد بود.

او با بیان این که نوع ارتباط با رسانه‌ها در این فرایند مهم بود و بیش‌تر در هیات ما آقای عراقچی زحمت این کار را می‌کشید ادامه داد: استفاده از رسانه‌ها در این فضا بسیار مهم بود و در مجموع ما هر چه به انتهای کار نزدیک‌تر می‌شدیم بهره‌برداری‌ ما از رسانه‌ها بیش‌تر می‌شد. و علاوه بر این که با خبرنگاران خود جلسات توجیهی برگزار می‌کردیم در این یک ماه آخر جلسات توجیهی با رسانه‌های خارجی نیز برگزار می‌کردیم تا مواضع جمهوری اسلامی ایران را تبیین کنیم و در کل این موضوع مفید بود چرا که فضاسازی طرف مقابل زیاد بود و ما برای مقابله با آن با رسانه‌های خارجی ارتباط داشتیم.

تخت روانچی با بیان این که دوسال گذشته، دو سال سختی بود گفت: با حمایت‌های مقام معظم رهبری، مدیریت رییس‌جمهور و یکدستی و هماهنگی تیم مذاکره کننده و زحماتی که کشیده شد و هم‌چنین دعای مردم به‌خصوص در شبهای قدر، این نتیجه حاصل شد و امیدواریم در پایان هر چه را که خیر و صلاح مملکت است رقم بخورد.

عراقچی: ترجیح منافع جناحی یکی از آفات بررسی برجام است

هم‌چنین یکی دیگر از معاونین وزیر خارجه کشورمان با اشاره به انتقادهای زیادی که درباره برجام صورت می گیرد مذاکرات هسته‌ای و توافق وین را یک جراحی خواند که منتقدان در طول این مسیر با پروژکتورهای بزرگ بر آن نظارت داشتند.

سیدعباس عراقچی در نشست مذاکرات هسته‌ای و علوم سیاسی در ایران که صبح روز یک‌شنبه در دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد، گفت: اگر به طور کلان دستاوردهای برجام را نگاه کنیم می‌بینیم که ظرفیت‌های زیادی ایجاد شده است و اگر به طور روشن اهداف دو طرف در مذاکرات هسته‌ای بررسی شود همه چیز گویا است که تا چه اندازه این اهداف به دست آمده و آن وقت خیلی نیاز به دفاع کردن از برجام نداریم.

او گفت: باید فرصت‌هایی که از این پس ایجاد می‌شود را بررسی و شناسایی کنیم و آینده را مدنظر قرار دهیم.

وی با بیان این که آقای سجادپور از من خواسته‌اند در این جلسه متفاوت از نشست و جلسات یک ماه گذشته صحبت کنم، تصریح کرد: اول به ما گفته شد قرار است در این جلسه از تیم هسته‌ای تقدیر شود. ما در یک ماه گذشته خیلی جاها صحبت کردیم و هر جا هم که صحبتی شده اول از زحمات تیم صحبت می‌کنند و بعد به اما و اگرها می‌رسند و دائما در هر جلسه‌ای منتظرم به آن "اما " برسند و از صبح در این جلسه نیز منتظر تا به آن اما برسیم اما نرسیدیم و خوشحالم از این که فضایی به وجود آمده است که کمی به ابعاد مثبت برجام پرداخته شود.

این عضو تیم مذاکره کننده با بیان این که متفاوت صحبت کردن برای من دائما به انتقادها در یک ماه گذشته جواب داده‌ام کمی سخت است. کاش شما هم طوری صحبت می کردید که به معنای انتقاد باشد تا من جواب دهم.

عراقچی در ادامه تاکید کرد:‌ برکت بزرگ برجام و مذاکرات هسته‌ای در کشور رشد و بلوغ سیاسی جامعه است که مهم‌ترین موضوع کشور را بر روی میزگذاشته و با همه جزییات همه درباره آن صحبت می‌کنند و به تعبیری آن را شخم می‌زنند و خوشبختانه این صحبت‌ها در محیطی زنده با آرامش و متانت بررسی می‌شود. البته این بحث‌ها در حالی که ما مذاکره هم می‌کردیم به شکل دیگری وجود داشت.

او گفت: معتقدم اگر نقدی نسبت به برجام و مذاکرات صورت گرفته از سر حسن نیت و صدق برای دفاع از منافع ملی کشور بوده است.

این عضو تیم مذاکره کننده هسته‌ای با تشریح مذاکرات به یک جراحی و ارتباط‌هایی که نسبت به آن وجود داشته است گفت:‌ مذاکرات یک جراحی بود که منتقدان با پروژکتورهایی که بر سر محل جراحی قرار داده بودند روند کار را بررسی و نظارت می‌کردند. البته برخی‌ها هم در این مسیر مخالفت‌های‌شان رنگ و بویی دیگر داشت و وسط جراحی لوله اکسیژن را قطع می‌کردند و یا حرف‌هایی می‌زدند فقط به درد طرف مقابل می‌خورد تا از آن علیه خودمان استفاده کند. در عین حال معتقدم اکثر دلواپسی‌ها از سر حسن نیت بوده است. اما برای جمع محدودی مسأله از حد و مرز گذشته بود و از جنبه انتقاد مخالفت با مذاکرات و برجام به لجاجت رسیده است و معتقدم که هر چه قدر هم پاسخ دهیم و توضیح دهیم اثر نمی‌کند چرا که قرار نیست اثر کند. ترجیح منافع جناحی یکی از آفاتی است که متاسفانه در این راه وجود دارد.

معاون ظریف در ادامه تصریح کرد: نوع انتقادها و محل‌هایی که این انتقادها مطرح می‌شود مثل صدا و سیما و یا کسانی که این انتقادها را بیان می‌کنند بعضا به گونه‌ای است که خلاف واقع می‌گویند. برخی‌ها که مدعی‌اند فیزیکدان و استراتژیست هستند حرف‌هایی می‌زنند خلاف واقع. مثلا قطعنامه 1929 را در برخی جاها به قطعنامه 2231 ترجیح می‌دهند و معتقدند آن قطعنامه حق ما را برای غنی سازی به رسمیت می‌شناخت،‌ این قطعنامه نه.

وی ادامه داد: متاسفانه خیلی از مواقع منتقدان اصلا متن برجام را نخوانده‌اند و حتی کسانی که بسیار در این زمینه ادعا دارند متن را نخوانده‌اند. در جایی گفته می‌شد مواد غنی شده قرار است به زباله تبدیل شود. در حالی که در برجام به روشنی گفته شده است مواد غنی شده ما یا به سوخت تبدیل می‌شود و یا در ازای آن‌ها اورانیوم طبیعی می‌گیریم و یا مجددا به ماده اولیه تبدیل می‌کنیم.

این دیپلمات ارشد ایران گفت:‌ درباره فردو برخی می‌گویند اگر ما جای شما بودیم نصف نطنز را به فردو می‌بردیم در حالی که فردو فقط ظرفیت 3 هزار سانتریفیوژ را دارد و نصف نطنز می‌شود 25 هزار سانتریفیوژ. باید متوجه باشیم که ارزش فردو به چیست و ما بهتر است کدام ارزش را برای خود حفظ کنیم. در بحث تحقیق و توسعه می‌گویند در این زمینه ایران محدود شده است. به طور واضح در برجام تحقیق و توسعه در کلیات خود در صنعت هسته‌ای‌مان وجود دارد و به رسمیت شناخته شده است و حتی در غنی‌سازی هم تحقیق و توسعه وجود دارد و فرض کنید که ما فقط قبول کرده‌ایم سانتریفیوژهای 9 و 10 را نسازیم در حالی که در برجام هیچ ممنوعیتی بر آن هم نداریم یا در یکی از زمینه‌های برجام به طور کامل در چندین سطح سرفصل همکاری‌های بین‌المللی با ایران مشخص شده است که شامل تحقیق و توسعه هم می‌شود.

عراقچی گفت: در خصوص اراک کسانی که مدعی‌اند دانشمند فیزیک هسته‌ای هستند می‌گویند اراک دیگر آب سنگین نیست چون به جای اورانیوم طبیعی از اورانیوم غنی شده در آن استفاده می‌شود. ما وقتی می‌خواستیم درباره اراک صحبت کنیم از همین دانشمندان کشورمان پرسیدیم که با چه معیارهایی ماهیت آب سنگین بودن اراک حفظ می‌شود و آن‌ها مشخصه‌هایی را بیان کردند و بر همان اساس ما عمل کردیم ولی نمی‌دانم چرا مدام برخی بر این مسأله اصرار دارند و سعی می‌کنند ذهن مردم منحرف و تلخ کنند. در قضیه بتن ریختن در قلب راکتور باید بگویم که این موضوع شاهکار تبلیغاتی آمریکایی‌ها بود که توانستند با آن ما را تحت تاثیر قرار دهند.

این عضو تیم مذاکره کننده هسته‌ای ادامه داد: اراک یک بازی 100 درصد باخت برای آمریکا و 100 درصد برد برای ماست. آمریکایی‌ها علنا می‌گفتند اراک نباید آب سنگین باشد و می‌گویند اعلام کرده‌اند دستور العمل دارند اجازه این کار را ندهند. روزهای اول حاضر نبودند آب سنگین را برای اراک بپذیرند و در توافق ژنو هم در نهایت نوشتند "آن راکتوری که آژانس به آن می‌گوید IR-40" اما در برجام می‌بینید که صراحتا آب سنگین اراک گفته شده است و کنگره بر سر همین مسأله با دولت آمریکا دعوا دارد. قرار است در سازوکار جدید قلب اراک خارج و قلب جدیدی طراحی و جاگذاری شود. قلب قدیمی خیلی به درد نمی‌خورد حتی اگر دوباره بخواهیم از آن استفاده کنیم چهار یا پنج سال طول می‌کشد و آن‌ها گفتند برای این که از آن سوء استفاده نشود از کشور خارج شود که ما نپذیرفتیم و در نهایت قرار شد آن را از کارآیی بیندازیم که بنا است منافذ آن با بتن پر شود.

سخنان روسای دانشگاه علامه،‌ تهران و شهید بهشتی در حضور تیم مذاکرات

رییس دانشگاه علامه طباطبایی در نشست علمی مذاکرات هسته‌ای و علوم سیاسی در ایران با بیان این‌که در جریان مذاکرات هسته‌ای بار دیگر نقش و کارکرد علوم انسانی مشخص شد، ادامه داد: این مذاکرات نشان داد که می‌توان استکبارستیز بود اما در فضای ذهنی دنیای امروز این مفاهیم را با ابزارهایی متناسب با وضعیت مطرح کرد.

حسین سلیمی که صبح امروز دانشگاه علامه طباطبایی به همکاری دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه تهران میزبان اعضای تیم مذاکره کننده هسته‌ای و تعدادی از اساتید و دانشجویان علوم سیاسی و روابط بین‌الملل بود در بخشی از سخنانش با بیان این که "دال مرکزی" گفتمان انقلاب اسلامی استکبارستیزی است،‌ گفت: این موضوع در جریان مذاکرات این امکان را پیدا کرد که به شیوه‌ای دیگر خود را نشان دهد.

این استاد دانشگاه علامه طباطبایی با بیان این‌که دال مرکزی استکبارستیزی در گفتمان انقلاب اسلامی تغییر نکرده اما شیوه‌ طرح آن متفاوت بوده است، ‌ادامه داد: این مذاکرات نشان داد که می‌توان استکبارستیز بود اما در فضای ذهنی دنیای امروز این مفاهیم را با ابزارهایی متناسب با وضعیت مطرح کرد.

سلیمی ادامه داد: توافق اخیر نه فقط نفی کننده دال استکبارستیزی ایران نیست بلکه روی دیگر و موثرتر از استکبارستیزی را نشان داد.

در ادامه این برنامه محمود نیلی احمدآبادی، رییس دانشگاه تهران نیز با بیان این‌که به عنوان یکی از میزبانان این همایش افتخار داریم که امروز با حضور تیم مذاکره کننده فضای لازم برای تبادل نظر و تبیین یکی از اتفاقات سرنوشت ساز کشور فراهم شده است، ادامه داد: یکی از کارکردهای مهم دانشگاه ایجاد چنین فضایی است.

رییس دانشگاه تهران با بیان این‌که یکی از بزرگ‌ترین حوزه‌هایی که از این توافق بهره زیادی خواهد گرفت حوزه علم و فن‌آوری است، ادامه داد: امروز حوزه تعیین کننده در توسعه حوزه دانش است و حوزه علم و فن‌آوری این موضوع را پوشش می‌دهد و هر کشوری که بخواهد در این مسیر موفق شود باید بر روی علم و دانش سرمایه‌گذاری کند.

این استاد دانشگاه با تأکید بر این‌که با توجه به این دستاورد می‌توانیم در آینده در توسعه علم و دیپلماسی علمی بیش از گذشته فعال باشیم،‌ ادامه داد: تصور می‌کنم که بعد از لغو تحریم‌ها گسترش تبادلات اقتصادی، ‌تجاری و فنی به شدت گسترش پیدا کند و تضمین کننده این تحولات ورود دانشگاه‌ها و مشارکت آن‌هاست.

او تأکید کرد: توافق هسته‌ای می‌تواند مسیر بسیار خوبی را برای ورود دانشگاه‌ها در مسیر انتقال تکنولوژی فراهم کند و لازمه آن این است که ما ‌آمادگی لازم را برای این موضوع فراهم کنیم.

در این برنامه هم‌چنین محمدمهدی تهرانچی، رییس دانشگاه شهید بهشتی با گرامیداشت یاد شهدای هسته‌ای از جمله شهید علیمحمدی و مجید شهریاری از اساتید دانشگاه تهران و علوم پزشکی، ادامه داد: در علوم حکمرانی در کشور بیش از هر زمان دیگری است. علم و سیاست در تبادلات بین‌المللی به یکدیگر نزدیک شده است.

وی در بخشی از صحبت‌هایش ادامه داد: امروز بیش از هر زمان دیگری دریافته‌ایم که دفاع از توانایی‌های علمی به مراتب پیچیده‌تر از منافع سیاسی و اقتصادی است و این بدون تعاملات علمی امکان‌پذیر نیست.

این استاد دانشگاه با بیان این‌که پیشرفت علمی و تعاملات در این زمینه سبب بزرگی است، افزود: طرف‌های مقابل با فشار می‌خواستند پیشرفت علمی ایران را متوقف کنند که به اذعان خودشان در این مسیر موفق نشدند.

خوشرو: زمان‌بند شدن قطعنامه 2231 امری کم سابقه در تاریخ شورای امنیت است

نماینده دائم ایران در سازمان ملل گفت:‌ پس از آغاز اجرای برجام باید مراقبت کنیم تا پرونده هسته‌ای از وضعیت فعلی‌اش بیرون بیاید و این فرصت را داریم تا موقعیت خود را در زمینه‌های مختلف تثبیت کنیم.

غلامعلی خوشرو در سخنانی در نشست مذاکرات هسته‌ای و علوم سیاسی در ایران که از سوی انجمن علوم سیاسی و با همکاری برخی دانشگاه های کشور برگزار شد، گفت:‌ همچنان شاهد گفت‌وگوها در داخل آمریکا هستیم اما این گفت‌وگو ها درباره برجام نیست بلکه بحث ها درباره این است که بعد از این تفاهم ایران چه وضعیتی پیدا می‌کند.

وی گفت: مخالفان با توافق وین در آمریکا معتقدند اوباما از نقطه ضعف با ایران وارد مذاکره شده است. مسأله این است که دنیا تغییر کرده و هر کسی نمی تواند کاری که میخواهد را انجام دهد. آن‌ها می خواستند از طریق فشار به ایران در بحث هسته‌ای ایران را به خاک بیاندازند و بعد از آن رژیم ایران را ساقط کنند اما ایران از همان نقطه ای که آن‌ها فکر می کردند زمین بخورد برخاسته است و فهمیدند که باید با ایران تعامل داشت و از طریق جنگ و برخورد به نتیجه نمی رسند.

نماینده ایران در سازمان ملل با اشاره به اظهارات جان کری مبنی بر اینکه اگر ایران تسلیم پذیر بود در جنگ عراق و یا در زمانی که 150هزار نیروی آمریکایی در مرزهای ایران و عراق بود ، تسلیم می شد گفت: ایران امروز به یک طرف مطمئن برای تعامل قوی از سوی کشورهای قدرتمند تبدیل شده است.

خوشرو گفت:‌ آمریکایی‌ها ما را به بی ثباتی در منطقه متهم می‌کنند در حالی‌که ایران با ثبات ترین کشور منطقه است و برای استمرار این ثبات حاضر است به کشورهای همسایه کمک کند چرا که برای ثبات خود نیازمند ثبات در کشورهای دیگر است. ریشه بی ثباتی در منطقه ما ناشی از سیاست های غلط آمریکا و بازشدن فضای افراط گرایی است.

وی گفت: حدود یک دهه طول کشید تا برنامه هسته‌ای ایران پایه ریزی شود و حدود یک دهه وقت برد تا این برنامه از دل یک مناقشه بین‌المللی خارج و تثبیت شود و فکر می کنم ده سال دیگر در پیش داریم تا این موضوع به طور کامل احیا شود. باید مراقبت کنیم پرونده ایران از این وضعیت بیرون بیاید. این طور نیست که وقتی وارد فاز اجرایی برجام شدیم همه چیز را رها کنیم و فکر کنیم که کارها انجام شده است. ما فرصت داریم تا موقعیت خود را تثبیت کنیم و پرونده را از شورای حکام خارج سازیم.

وی گفت:‌ زمان‌بند شدن قطعنامه 2231 یکی از اقدامات کم سابقه ای بود که در رابطه با موضوع ایران اتفاق افتاد و ما کمتر شاهدیم که شورای امنیت برای اقدامات خود و درخواست‌هایش زمانی را تعیین کند.
نام:
ایمیل:
* نظر: