آژانس با مختومه کردن پرونده PMD خط بطلانی بر اتهامات گذشته کشید
پیش به سوی آینده

حسن محمدی: 1- همانطور که پیش بینی می شد پرونده PMD به عنوان مهمترین مناقشه هسته ای میان ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی، بسته شد. مناقشه ای که از منظر جمهوری اسلامی ایران شرط حیات برجام بود و طبق فرامین رهبرمعظم انقلاب پیش رفت. شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی در نشست روز سه شنبه با تصویب قطعنامه پیشنهادی کشورهای 1+5 ، به اجماع، رای به بستن پرونده ای داد که بیش از یک دهه عامل فشار، تهدید و تحریم علیه ایران بود.

شورای حکام که پیش از این علیه جمهوری اسلامی ایران قطعنامه اجماعی صادر می کرد تا اتحاد خود را به رخ بکشد، این بار بر اساس قطعنامه اجماعی گام بلندتری نسبت به بستن موضوع موسوم به «پ ام دی» برداشت.

اگرچه برخی ناظران سیاسی با اشاره به بندهای 4و14 نتیجه گیری می کنند که پرونده بسته نشده است اما با استفاده از عبارتclose consideration که در بند نهم قطعنامه آمده است، آژانس رسما 12 قطعنامه خود را لغو کرد و از این پس آژانس بدون توجه به مسائل گذشته روابط اش با جمهوری اسلامی ایران را بر اساس اتفاقات آینده و بر مبنای پروتکل الحاقی پیش خواهد برد.

2- بحث «پ ام دی» ادعای کشورهای غربی در انجام برنامه نظامی هسته‌ای به قصد تولید و توسعه سلاح هسته‌ای است که ریشه تاریخی آن به سال‌های قبل از سال 1382 (2003) باز می‌گردد. سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا و کشورهای غربی همواره در سال‌های اخیر ایران را متهم کرده‌اند که طی سال‌های قبل از 2003 بخش نظامی ایران تحت هدایت برخی از فرماندهان خاص کشور درگیری پروژه مخفی گسترده‌ای برای تولید سلاح هسته‌ای بوده است. برای آنکه آن کشورها ادعای نادرست خود را نیز اثبات کنند، ملغمه‌ای از اطلاعات مستند به سرویس‌های جاسوسی خود را به آژانس ارائه کرده‌اند که ایران همه آنها را ساختگی می‌دانست و می داند.

پس از توافق ایران با گروه 1+5 و خواست ایران برای بسته شدن PMD با منطقِ نگاه به آینده آژانس با چالش بزرگی مواجه شده بود. آژانس همه آنچه در سال های گذشته علیه ایران تصویب کرده بود را لغو کرد و مُهر تاییدی بر واهی بودن اطلاعات به دست آمده اش زد، به همین خاطر آژانس با بیان اینکه پیش از سال 2003 ایران مطالعاتی (صرفا در حد مطالعه) درخصوص کاربردهای غیرصلح آمیز هسته ای انجام داده است را در متن گنجاند تا اعتباراش در افکار عمومی خیلی خدشه دار نشود.

مطالعات علمی مرتبط به فناوری های دارای کاربرد دوگانه همیشه برای کاربردهای صلح آمیز غیر نظامی یا متعارف نظامی بوده است، ضمن این که طبق مفاد معاهده عدم اشاعه (ان پی تی) مطالعات علمی در خصوص فناوری های دارای کاربرد دو گانه هرگز ممنوع نبوده و ایران عملا اقدام خلافی انجام نداده است، بلکه ایران همواره در سطوح مختلف تاکید داشته که سیاست همیشگی اش، تحت مفاد معاهده عدم اشاعه (ان پی تی)، درگیر نشدن در امر اکتساب، تولید، انباشت یا کاربرد سلاح های هسته ای است.

3- بسته شدن PMD عملا شکل گیری یک اقدام سیاسی و با سازوکارهای کاملا سیاسی بود. اگرچه آژانس یک نهاد فنی است اما مساله PMD (همانطور که آژانس هم واقف بود) یک مساله فنی نبود بلکه در پوشش مسائل فنی یک اقدام سیاسی علیه ایران شکل گرفت و جمهوری اسلامی ایران نیز در چارچوب هدایت و فرامین رهبری آن را با سازوکارهای سیاسی برای همیشه مختومه کرد.

ایران در راستای همکاری و هماهنگی با آژانس و مختومه شدن PMD مسائل فنی – سیاسی را تا حدی که به مسائل امنیتی و حاکمیتی لطمه ای وارد نشود پیش برد تا بهانه جویی ها خاتمه یافته و همه ابعاد مسائل مربوط به ابعاد احتمالی نظامی، برای آژانس روشن شود. درواقع اگرچه ادعاهای پیشین آژانس از سوی جمهوری اسلامی ایران همواره مردود بود اما حال پس از 12سال مناقشه فنی- سیاسی، آژانس اعلام می کند که؛«... هیچ مدرک معتبری دال بر فعالیت های مربوط به ساخت وسیله هسته ای انفجاری در ایران پس از سال 2009 در دست ندارد ... و یا اینکه می گوید ... آژانس هیچ مدرک معتبری دال بر انحراف مواد هسته ای در ارتباط با ابعاد نظامی احتمالی برنامه هسته ای ایران(پی ام دی) پیدا نکرده است.» و اعلام رسمی و علنی امروز آژانس ارزش اش برای ایران فراتر از یک پایان ساده است. امروز آژانس خط بطلان بر ادعایی کشید که 12سال بر آن تاکید داشت به همین خاطر ادعاهای پس از این هم دیگر اعتبار سابق را ندارد، به ویژه آنکه با بسته شدن مسائل مربوط به گذشته ایران در مسیر همکاری نزدیک و تنگاتنگ با آژانس و جامعه بین المللی قرار گرفته است.

4- چشم ها امروز به «روز اجرا»ی توافق دوخته شده است .درحالی که اقدامات طرفین برای اجرای برجام در به اصطلاح «روز اجرا» به همدیگر می رسد، تحریم های اقتصادی و مالی لغو، و تحقیق و توسعه بر روی سانتریفیوژهای نسل های4، 6 و 8 با قوت ادامه می یابد.

سایت رآکتور آب سنگین اراک با تکنولوژی روز بازطراحی شده و بیش از 6هزار سانتریفیوژ فعال خواهیم داشت، مبادله سوخت با جامعه جهانی و تولید رادیو داروها برای مصارف پزشکی و... نیز عملا جمهوری اسلامی ایران را وارد تجارت جهانی در حوزه اقتصاد هسته ای می کند و برجام در چارچوب تدابیر دولت، تلاش متخصصان و کارشناسان هسته ای و هدایت ها و فرامین مقام معظم رهبری، پیش می رود.